World's Last Chance

Kubambila Myoyo a Mizeezo ku Kuboola kwa Yahushua kwa Kavwumbu!

Kubambila Myoyo a Mizeezo ku Kuboola kwa Yahushua kwa Kavwumbu!

Eeci cibalo tacili ca WLC. Eelyo notubelesya zilembedwe aabalembi balaanze lya nkamu, tusimba buyo zyeezyo zyeendelana 100% a Bbaibbele a lusyomo lwesu cino ciindi munkamu ya WLC. Aboobo eezyo zibalo inga zyalanganyigwa kuti nzya nkamu ya WLC. Twakalelekwa kapati amulimo wabalanda ba Yahuwah banjaanji. Pele tatukulwaizyi ndinywe nobeenzuma kutalika kubala zyaalembwa abantu aabo. Eezyo nzibaalemba, twakazigwisya mumalembe eesu nkaambo kanjaanji zililubide akubaa tumpenda. Cintu cuusisya ncakuti tucilangaula mbungano yamilimo iitakwe kampenda. Ikuti konyandidwe nkaambo ka [zibalo/milumbe] iitali ya WLC, kobikkila maanu ku Tusimpi 4:18. Kuteelela kwesu nkwakuti kasimpe Kakwe kalazyokoloka, eelyo mumuni nuuyaa kumwesya munzila yesu. Tulakayandisya kasimpe kwiinda buumi, nkanko tulavwuntauzya kufumbwa nkokakonzya kujanwa.

Mwati Yahuwah wakalyaaba Lwakwe naa Mwanaakwe alikke?

Ikuti Yahushua KATALI Yahuwah alimwi Banakristu kabacizumanana kwaamba kuti ngonguwe, nkokuti kuli cinyongene kapati mu lwiiyo lwa buleza. Kwaamba kuti Yahuwah wakafwa aciciingano, nkwiimpya kuzyiba luyando lwakapenzyegwa oolo Taata ndwaakajisi ku ooyo wakatundululwa akuminwa aciciingano. Inga nicakaubauba kuti Yahuwah alyaabe lwakwe kwiinda kuti aabe Mwanaakwe alikke, Yahushua.

Ime ndasyoma kaano ka Abulahamu a Isaka kalaa mulimo ncokali mu Bbaibbele. Yahuwah wakayandide kusunka Abulahamu kuti abone naa lusyomo lwakwe lwakali luyumu cakuti ulakonzya kumuteelela, nokuba kuti eeco nicakali kwaambilizya kwaaba mwanaakwe, Isaka, kuti abe cipaizyo atalaa Mulundu wa Moriah mu Jelusalema. Ikaano, kayubununa kupenzyegwa kwakaba mumoyo wa wisi ooyo wakatonkomene kusyomeka, alimwi wakeelede kusala akataa mwanaakwe a Yahuwah. Kwakali kusala kuyumu kapati. Abulahamu taakaambilwa kulyaaba lwakwe pe! Kusala kwakwe nikwakalaa nkaambo kwiinda kulyaaba lwakwe! Kunyina pe Yahuwah naakakanzide kuti amulekelezye Abulahamu kuti amaninizye kuzuzika zyoonse. Wakali musunko buyo wa luyando antoomwe a lusyomo. A kanzumina keni kamacaalizyo, Yahuwah wakapa mugutu wa cituuzyo mubusena bwa mwanaa Abulahamu. Abulahamu wakeelede kwiita busena oobo atalaa Mulundu wa Moriah kuti “YAHUWAH ULAPA.”

Aboobo, Abulahamu wakaulika busena oobo zina lyakuti “Yahuwah ulapa” mbuli mbobwiitwa kusikila buzuba buno, “Ooko kuntu Abrahamu wakakuulika izina lya Yahuwah-Jire. Asunu kucaambwa obo. Mucilundu ca-Yahuwah mulaboneka. ” (Matalikilo 22:14)

Eeco Yahuwah ncaatakalailila Abulahamu, walo wakali kuyoocizuzika mubusena mbweenya aakale mumisela yakatobela, eeco cakatondezya luyando lwakwe ku nyika kwiinda mu kwaaba Mwanaakwe Simuzyalwaalikke, Yahushua, kuti afwe aciciingano, kafwida lufutuko lwa nyika ya cinyonyoono: “Muluwa-Yahuwah lwamulindiswe lwakaboneka boobu, nkaambo Yahuwah wakatuma Mwanaakwe simuzyalwa-alike munyika, kuti tujane buumi kumaanza aakwe.” (1 Johane 4:9). Kwiinda kuti Yahuwah alyaabe lwakwe kusikila ku lufu, Taata wakujulu wakaaba Mwanaakwe kuti afwide aciciingano. Yahuwah wakayanda zintu zinji kuzwa kuli nguwe lwakwe kwiinda nzyaakali kuyanda kuzwa kuli Abulahamu.


Eeci ncibalo citali ca-WLC. Cakazyila ku: http://thegodofjesus.com/blog/did-god-give-himself-or-his-only-son

Twakagwisya mucibalo citaanzi woonse mazina aa mituni ngobaita Taata a Mwana, kubikka mucibaka cangawo mazina mataanzi ngubaapedwe. Kuyungizya waawo, swebo twakajokolosya muMangwalo mazina ookwa Taata a Mwana mbuli mbwaakalembedwe kutaanguna abalembi ba Bbaibbele bakayoyelwa moza. Nkamu ya -WLC

Eeci cibalo tacili ca WLC. Eelyo notubelesya zilembedwe aabalembi balaanze lya nkamu, tusimba buyo zyeezyo zyeendelana 100% a Bbaibbele a lusyomo lwesu cino ciindi munkamu ya WLC. Aboobo eezyo zibalo inga zyalanganyigwa kuti nzya nkamu ya WLC. Twakalelekwa kapati amulimo wabalanda ba Yahuwah banjaanji. Pele tatukulwaizyi ndinywe nobeenzuma kutalika kubala zyaalembwa abantu aabo. Eezyo nzibaalemba, twakazigwisya mumalembe eesu nkaambo kanjaanji zililubide akubaa tumpenda. Cintu cuusisya ncakuti tucilangaula mbungano yamilimo iitakwe kampenda. Ikuti konyandidwe nkaambo ka [zibalo/milumbe] iitali ya WLC, kobikkila maanu ku Tusimpi 4:18. Kuteelela kwesu nkwakuti kasimpe Kakwe kalazyokoloka, eelyo mumuni nuuyaa kumwesya munzila yesu. Tulakayandisya kasimpe kwiinda buumi, nkanko tulavwuntauzya kufumbwa nkokakonzya kujanwa.

Hena kuba Mwami wa Bami ciiminina kuti Yahushua ngu Yahuwah na?

Ibbuku lya Ciyubunuzyo liita Yahushua ziindi zyobile kuti mwami wa bami a simalelo wa basimalelo. Mu zibalo eezi, walo upanduludwe kuti Mwanaambelele ooyo wakalwanwa aamunyama abami baanyika, pele kumamanino, wakabazunda boonse basinkondonyina. 1

Ciyubunuzyo 17:14 “ Alimwi bayoolwana a-Mwanambelele, pele Mwanambelele uyoobazunda, nkaambo ngonguwe mwami wabami, ngu mweendelezi wa beendelezi. Abalo balazunda mbali abo, baitidwe, basale, basyomi.”

Ciyubunuzyo 19:16 Nkabela kucikobela cakwe akucibelo cakwe kwakalilembedwe izina. Izina lyakwe ndeeli, MWAMI WA BAMI, MWEENDELEZI WABEENDELEZI.”

Nkabela kucikobela cakwe akucibelo cakwe kwakalilembedwe izina. Izina lyakwe ndeeli, MWAMI WABAMI, MWEENDELEZI WABEENDELEZI. (Ciyubunuzyo 19:16)

Paglunas Ng Langit | Mga Likas Na Remedyo image

Bantu banji basandulula cuuno ca mulimo eeci kuti mbobumboni bwakuti Yahushua ngu Leza. Ikaambo keni nkobataminina nkakuti alikke Yahuwah nguukonzya kukkala acuuno eeci; nkabela, Yahushua weelede kuti awalo kali Leza. Kanjaanji, twaambo twa Paulu kuli Timoti tulabelesyegwa kutabilila muzeezo ooyo kuzwa mu mangwalo:

1 Timoti 6:13-16 Ndakulailila kubusyu bwa-Yahuwah, uupa buumi kuzintu zyoonse, akubusyubwa-Kristo Yahushua, uwakalyaamba lulilungululo lubotu kunembo lya-Pontiyo Pilato, 14 kuti uyobole aya makani ngowalaililwa, cakubulaimpuna nka kampenda, mane do kubuzuba mbwayoopompa Mwami wesu Yahushua Kristo. 15Oko kupompa kuyooba kuciindi ceelede, nkaambo uyookuleta Singuzu uutembaulika, uuiide alike, Mwami wabami, Mweendelezi wabeendelezi, 16uupona amuya myaaka, uukede mumumuni uutavulwa afwaafwi, uutanabwenwe nokuba kukonzeka kubonwa kumuntu. Abe abulemu anguzu zitamani. Akube boobo.

Bamwi bataminina kuti ibbala lyakuti “Walo” mukampango 15 lyambilizya Yahushua, aboobo akumubamba kuba “muleli alike luzutu, Mwami wa bami, a Mweendelezi wa Beendelezi.” Balagozya akuti Yahushua, mbube, ngu Yahuwah. Nokuba boobo, Paulu waambaTaata Yahuwah aawa, kutali Yahushua. Swebo tulizyi oobu nkaambo Paulu upandulula kuti ooyu “Walo” nguyooyo uutanabwenwe aa muntu nabani “uutanabwene nokuba kukonzeka kubonwa ku muntu.” Mangwalo ayiisya ndiswe kuti Yahuwah takonzyikubonwa.2 Kujanza limwi, Yahushua wakabonwa amakunga aabantu muciindi ca mulimo wakwe anyika. Kunze lyaku baLeza uutalibonyi, Yahushua mukonzyanyo wa Leza uutalibonyi [Yahuwah].

Hena kuba Mwami wa Bami Ciiminina Kuti Yebo Nduwe Yahuwah na?

Bamwi inga kabazicumanana kuganta kuti, nokubaboobo, kuti nkaambo kakuti Taata Yahuwah a Yahushua boonse bobile balaa zina lya cuuno likonzyene, eeco ceelede kwiiminina kuti boonse bobile mbaa Leza. Ooku kuyeeyela kuli boobu kulubide takubikkili maanu kubumboni buzwide boonse bwa Mangwalo. Malembe aa Bbaibbele alembedwe bantu bambi abalo bakapedwe zina lya cuuno eeli. Masimpe, swebo nitwatali kukonzya kukosozya kuti, abalo, mbaa Yahuwah. Ngooyu mukonzyanyo, Mwami Artaxerxes, muleli sikukomba mituni, wakali kulyaamba kuba mwami wa bami:

Ezula 7:11-13 Lino ngaaya majwi aalugwalo mwami Aritasasta ndwaakapa Ezara mupaizi mulembi, sikulemba majwi aamilazyo ya-MWAMI ambetaz yakwe nzyaakabikila ba-Israyeli. 12 “Aritasasta mwami wa bami”ulalembela Ezara mupaizi uulemba makani aamulao wa-Yahuwah wa kujulu. Koba aluumuno kuciindi caambwa. 13Ndalailila kuti boonse bantu ba-Israyeli, abapaizi bakwe, aba-Levi bakwe, bajanwa mubwami bwangu, bayanda mu myoyo yabo kuya ku-Jerusalemu, bakusindikile.

“MWAMI WA BAMI” – Ibbaibbele lilaambilizya abantu bambi abalo bakapedwe zina lya cuuno ndeenya.

Paglunas Ng Langit | Mga Likas Na Remedyo image

Eelyo eeli zina lya cuuno nokuba kuti lyakali lya kulyuulika mu kaambo ka Artaxerxes, Yahuwah ngonguwe wakaulikide mwami simituni wiitwa kuti Nebuchadnezzar:

Ezekiya 26:7 Nkaambo mbuboobu mbwaamba Mwami YAHUWAH. “Amubone! Ndaletela Turo Nebukadinezara mwami wa-Babuloni, mwami wa bami, uuzwa kulubazu lwa kunyika, Uleza ambizi ankalaki abasimabbiza amakamu makamu aabantu.”

Ikuti mwami wa bami kalili zina lyeelela buyo kuulikwa baleza, mbubuti Yahuwah mbwakali kunga kaluleme kwiita mwami uutazyi leza kubelesya zina eelyo? Cili boobu nkaambo eeli zina lya mulimo talibelesyegwi buyo kuli Yahuwah.

Milaka yabu Juuda kanjaanji ibelesya bbala lya cintu kuti lisalazye zina limbi muciindi ca kupandulula cintu nokuba muntu umwi mumabala aanungilidwe mbuli mbotucita swebo. Njeeyi mikonzyanyo imwi iili mu Mangwalo oomo bbala lya cintu mbolibelesyedwe kusalazya zina limbi alimwi ambotukonzya kulyaamba munzila yiindene mazubaano:

“ MWAMI WA BAMI” musyobo wa buHebulayo wa kwaamba kuti umwi ngo mwami mupati ali boonse.

Paglunas Ng Langit | Mga Likas Na Remedyo image

Nokuba kuti kuli mikonzyanyo minjaanji iikonzya kulungululwa, eeyii ilatugwasya kubona kuti majwi aakuti mwami wa bami ninzila yabuJuuda yakwaamba muntu umwi kuti ngo mwami mupati aali boonse. Ikuti mungele mu cilengaano ca Johane ca mamanino aaciindi nakayandide kuti Johane andiswe tuzyibe kuti Yahushua ngu Leza, walo nakaamba kuti Yahushua ngu leza wa baleza alimwi mwami wa bami, nkaambo mbombuboobu Yahuwah mbwapanduludwe:

Ciibalusyo 10:17 “NkaamboYahuwahLezawanungu-Leza wa baleza, mwami wa bami, Leza mupati singuzu uuyoosya, uutalangi ziimo zya bantu, uutatambuli makulo.

Pele eeci tacisyi mungele ncaakali kuyanda kwaamba. Kunze lyaboobo, mungele wakaamba Mwanaambelele kuti nguuli atalaa bami boonse, alimwi ngo simalelo wa basimalelo boonse. Artaxerxes wakali mwami mupati ali boonse mubuzuba bwakwe, mbweenya Nebuchadnezzar mbwaakabede mumazuba aakwe. Ncociiminina Ciyubunuzyo, nokuba boobo, cipandulula kuti Yahushua ngo mwami mupati ali boonse a simalelo, kutali buyo mumusela uupedwe, pele kwaciindi coonse.

Nkaambo nzi Yahushua Ncayitwa kuti Mwami wa Bami?

Nkaambo nzi Yahushua ncalaa zina lya cuuno lisumpukide eeli? Kunyina Mangwalo naapandulula nokuba kusendekezya kuti ooku kulemekezyegwa kuyiila buyo kuli nguwe nkaambo walo ngu Leza pe. Nanka kuti walo wiitwa kuti ngu Leza wa baleza mbuli Yahuwah mbwabede mukampango kali atala aawa. Kunze lya boobo, swebo twaambilwa kuti ooyu mutwe wa cuuno uusumpukide wakapedwe kuli Yahushua kuzwa kuli Yahuwah:

BaEfeso 1:17, 20-23 Ndakomba kuti Yahuwah wa-Mwami wesu Yahushua Kristo, Wisi wa bulemu, amupe muuya wa maanu awa ciyubunuzyo, mube aluzibo lwa nguwe. Nzizyonya zyakalibonya muli-Yahushua Kristo kuciindi eco ncaakamubusya kuzwa kubafu akumubika kujanza lyakwe lya lulyo mumyeenya ya mujulu, 21kuti ainde loko boonse beendelezi abapati abasinguzu abami, akulemekwa kwiinda mazina oonse aambwa, nikuba kuciindi ecino nikuba kuciindi ciciza, 22Wakabika zintu zyoonse kunsi lya maulu aakwe, alimwi wakamubika kuti abe simutwe wazintu zyoonse kumbungano. 23 Imbungano njiyonya ngumubili wakwe, mbobuzule bwayooyo uuzula zintu zyoonse.

Yahuwah wakabusya Yahushua kuzwa kubafu akumusumpula abusena bwiinda kubaa nguzu zyabweendelezi mu bulelo butamani buciboola, kutali nkaambo kakuti walo ngu Yahuwah, pele nkaambo kakuteelela Leza wakwe [Yahuwah], mbuli Paulu mbwapandulula mulugwalo lwakwe kuli Bafilipo.9

Yahuwah Nguusumpula Bami ba Kulela mu Bweendelezi Bwakwe

Mangwalo alembedwe kuti Yahuwah wakasala bantu kuba bami mu bweendelezi Bwakwe bwa bulemu. Ngooyu mukonzyanyo, eelyo bana Isilayeli nobakali kulombozya kubaa mwami mbuli masi aambi, balo bakapenzya mushinshimi Samueli. Pele Yahuwah wakamwaambila kuti acite mbuli bantu mbubakamukumbila, alimwi tiibaakaka Samueli pele Yahuwah kubabeda mwami.

Yahuwah wakali muleli wa Isilayeli mupati, alimwi aabo bakali kulela mucibaka Cakwe bakapedwe zina lya cuuno ndeenya.

Paglunas Ng Langit | Mga Likas Na Remedyo image

1 Samueli 8:6-7 Pele makani akabija mumeso aa-Samuele nibakaamba kuti, Utupe mwami wakutubeteka, nkabela Samuele wakakomba kuli-Yahuwah, 7 Lino Yahuwah wakaambila Samuele wati, “Swiilila majwi aabantu mbuli makani oonse ngobakwaambila, nkaambo kakuti teensi nduwe ngubasampaula, ndime ngubasampaula kutaba mwami kuli mbabo.”

Mpoonya Yahuwah wakaambila Samueli kuti ananike Saulu kuba Mwami wa Isilayeli mutaanzi (muntunsi). Yahuwah wakali muleli mupati wa Isilayeli,10 alimwi aabo bakali kulela mucibaka Cakwe bakapedwe zina lya bulemu lya cuuno ndeenya.

Aakale, kwakashinshimwa kuti Yahuwah uyoosumpula muntu kuti abe mwami, kutali buyo wa Isilayeli, pele wanyika yoonse. Mwiimbi wakaamba kuti Yahuwah uyoosimpa mwami Wakwe mu Ziyoni akumupa nguzu zya bweendelezi atalaa masi oonse amwi:

Intembauzyo 2:6-12 Waamba kuti, Ndime ndakazika mwami Wangu Acilundu cisalala ca-Zioni. 7 Ndaluula makani. Yahuwah wandaambila kuti, Nduwe mwanaangu, Ndime ndakuzyala mubuzuba obuno.8 Kumbila kuli ndime, elyo njookupa masi kuti abe lukono lwako, Amagolelo aanyika ukaavube.9 Uyoobavwinyauna amusako walubulo Uyoobapwaya mbuli zibumbwa zya mubumbi.10Lino amucenjele, nubami. Amuswiilile, nubabetesi baansi.11Amukombe Yahuwah cakuyoowa, kusekelela cakukankama.12 Amulibombye kumwanaakwe, naatakooyookalala, Kuti mutanyonyooki munzila, Nkaambo bukali bwakwe bulafwamba kubuka. Bali acoolwe boonse bamusyoma.!

Cishinshimi Daniele ciinduluka ceeco ca mwiimbi:

Daniele 7:13-14 “Lino ndakabona muzilengano zya masiku, ndabona umwi uuli mbuli mwanaa muntu uleza amayoba aakujulu, wasika afwaafwi akuli-Sinsiku, watambulwa kuli nguwe. 14 “Nkabela wakapegwa bweendelezi abulemu abwami, kuti bantu bazisi zyoonse abamisyobo yoonse abamyaambo yoonse bamumanine milimo. Bweendelezi bwakwe mbweendelezi butamani butakonzyi kweela, abwami bwakwe tabukonzyi kunyonyoonwa.

Ikuti Yahushua kali Leza, malengelo woonse anguzu zya bweendelezi nizyali kale zyakwe. Pele nakamana kumubusya kuzwa kubafu Yahuwah, Walo wakamusumpula akumupa bweendelezi, bulemu, abulelo butamani. Akaambo kaako, Yahushua ngo muleli wa bami baanyika:

Ciyubunuzyo 1:5 akuzwa kuli-Yahushua Kristo, ngu kamboni uusyomeka, iwakasaanguna kuzyalwa kuzwa kubafu, alimwi ngu mweendelezi wa bami banyika. Kuli nguwe iwakatuyanda, akutusanzya ku zibi zyesu mubulowa bwakwe mwini.

Yahushua Weendelezyegwa aa Yahuwah

Nokuba kuti Yahushua wakalaa busena bwakasumpukide, walo taakeelene a Yahuwah mu bubambe. Walo, nokubaboobo, balikonzyene mu mulimo amakanze.

Paglunas Ng Langit | Mga Likas Na Remedyo image

Nokuba kuti ulaa busena busumpukide. Yahushua, walotayelene a Yahuwah mu bubambe nokuba mu ciimo. Walo, nokuba boobo, uleelene mu mulimo amumakanze. Kusumpulwa kwa Josefa kuba uutobela Pharaoh mu kupa malialile, kusalazya kweelana ooku, kupanduludwe mumulazyo naa mulawo wa bwiiminizi. Mukonzyanyo wa Josefa utupa kulangila kuboola kwa Messiah:

Matalikilo 41:39-41 Pharaoh wakaambila Josefa kuti, “Mbuli Leza mbwaakuzibya aya makani oonse, ncobeni taakwe musongo uucenjede mbuli nduwe. 40Uyooendelezya iŋanda yangu abantu bangu boonse baleelede kulibamba mbubonya mboamba. Mubwami luzutu njooba mupati kwiinda nduwe. 41Alimwi Farao wakaambila Josefa kuti, Bona! Ndakubika kuti ube mweendelezi wanyika yoonse ya-Egepita.”

Nceenya cintu inga caambwa ku cilongwe ca Yahushua a Yahuwah. Nokuba kuti Yahuwah wakapa Yahushua nguzu zya bweendelezi akumubombezyela zintu zyoonse, nokuba boobo, mbuli mwiiminizi ookwa Yahuwah, Yahushua ucili mubweendelezi bwa Yahuwah.

1 Bakolinto 15:24-28 Ndilyonya naayooba mamanino, nayootambika [Yahushua] bwami kumaanza aa-Yahuwah wisi, nayoolobesezya boonse beendelezi abami abasimutwe. 25Nkaambo uleelede kweendelezya mane do nanooyoobikide basinkondonyina boonse kunsi lya maulu aakwe. 26Sinkondonyina musyaalizi uuyoolobesegwa ndufu. 27Nkaambo zintu zyoonse Yahuwah WAZIBOMBYA KUNSI AMAULU AAKWE [Yahushua]. Pele nakwaambwa kuti zintu zyoonse zilibombesedwe, ncobeni nkokuti teensi kwaamba oyo iwakamubombesezya zintu zyoonse. 28Lino naamana kumubombesezya zintu zyoonse, elyo alakwe Mwana mwini uzoolibombya kuli yooyo iwakamubombesezya zintu zyoonse, kuti Yahuwah abe malondwedo aazintu zyoonse.

Yahuwah wiitwa cabululeme kuti ngu Leza wa baleza, a mwami wa bami, a simalelo wa basimalelo, nkaambo Walo nguulaa nguzu zya bweendelezi zipati ali zyoonse.

Paglunas Ng Langit | Mga Likas Na Remedyo image

Eeci citugwasya kumvwisyisya kaambo keni Yahushua ncaamba kuti Wisi wakali mupati kwiinda nguwe:

Johane 14:28 “Naakamvwa mbwendakamwaambila kuti, Ndainka, alimwi ndaboola kuli ndinywe. Kuti nomwali kundiyanda, nomwali kukondwa nkaambo njakuli-Taata, nkaambo Taata mupati kwiinda ndime.

Yahuwah wiitwa cabululeme kuti ngu Leza wa baleza, mwami wa bami, a simalelo wa basimalelo, nkaambo Walo nguulaa nguzu zya bweendelezi zipati ali zyoonse. Pele mbuli mwiiminizi ookwa Yahuwah Uutobela Nguwe, Yahushua ulakonzya kwiitwa cabululeme kuti mwami wa bami alimwi akuti simalelo wa basimalelo. Nkaambo wakali Yahuwah wakasumpula Yahushua kubaa busena bwa Mwami a Kristu (nkokuti, mwami wakananikwa)

Milimo 2:36 “Aboobo iŋanda yoonse ya-Israyeli izibisye kuti oyu Yahushua nguwenya ngo mwakabambula, Yahuwah wamucita abe Mwami a-Kristo.”

Kutegwa Yahushua ayitwe kuti mwami wa bami a simalelo wa basimalelo, eeco nkulemekezyegwa cinicini, pele taciiminini kuti walo ngu Yahuwah pe.


1 Ciyubunuzyo 19:19;20:1ff

2 Kulonga 33:20; Bakolose 1:15; 1Johane 4:12

3 Daniel 2:27-28, 46-47. Daniele2:27-28, 46-47

4 Matalikilo 9:25

5 Kulonga26:33

6 1Bami4:32; Lwiimbolwa Solomoni1:1

7 Mukambausi 1:2;12:8

8 Ciibalusyo10:17

9 Bailipo2:5-11

10 Yahuwah waambwa kuti mwami wa Isilyeli. Izaya 43:15; 44:6 atumwi tunjaanji


Eeci ncibalo citali ca-WLC. Cakazyila ku: https://oneGodworship.com/does-being-king-of-kings-mean-Jesus-is-God/

Twakagwisya mucibalo citaanzi woonse mazina aa mituni ngobaita Taata a Mwana, kubikka mucibaka cangawo mazina mataanzi ngubaapedwe. Kuyungizya waawo, swebo twakajokolosya muMangwalo mazina ookwa Taata a Mwana mbuli mbwaakalembedwe kutaanguna abalembi ba Bbaibbele bakayoyelwa moza. Nkamu ya -WLC

Misela ya cikombelo itondezya kuzumanana, kuyumya nsingo kukaka mumuni wabulemu mumazuba nocaali kukomena cikombelo, eeco cakapa kuti cileke kutambula mumuni mupya.

Kusulaika Mumuni wa Bulemu mu Cikombelo ca Seventh-day Adventist: Bweende buciyungizya kucitika bwakacisinganya. (Cibeela catatu mu zitatu)

Ooyo musyobo Cikombelo ca SDA mbucakeendelezya makani aa Mufundisi Desmond Ford, cakasalazya kutondezya mbocidyakaizya kufumbwa ciiyo cizula mizeezo yaco njociyandisya aziyanza zya bantu. Kuyandisya tunsiyansiya kwabo kulaa cikkelo kwiinda luyando lwabo ku kasimpe.

Aa nguni Mufundisi . Desmond Ford?

Paglunas Ng Langit | Mga Likas Na Remedyo imageWakali mufundisi uuluulwa alimwi mweembezi mu Cikombelo ca SDA ooyo wakaba umwi wakalaa mpuwo kapati mu kupyopyongana kwa lwiiyo lwa buleza mu musela waba Adventi. Ooyo musyobo Cikombelo ca SDA mbucaamulanganya, kapati kujatikizya muswaangano waku 1980 Glacier View a zintu zyaatobela waawo, zyakapandululwa aa basicikolo abamwi mukati ka Cikombelo kuti wakali musyobo uutaluleme a walunya.

Mufundisi. Ford wakabuzyilila maanu aa lusyomo lwaba Adventi mu Lubeta lwa Kuvwuntauzya, lwa kusyoma kuti Kristu wakatalika cibeela ca lubeta lwaandeene mu busena busalala mu 1844. Walo wakazeka kuti musemo wa Bbaibbele ku lwiiyo oolu Daniele 8:14 a “cishinshimi ca mazuba aali 2300”) wakanyina nguzu mu bubapaizi akubula maanu mu lwiiyo lwa buleza. Kusanganya atalaa kukaka Lubeta lwa Kuvwuntauzya, walo wakalanganya bululami kwiinda mu lusyomo a kusimpa kwa cinunuzyo ca Kristuaciciingano, aboobo akubuzya ncokuyandikila kuba lubeta lwa kuvwuntauzya kutalikila mu 1844.

Muswaangano wakasampuka ku Glacier View/Kubuzyilila kwamu 1980

Cikombelo ca SDA Church cakaswaanganya antoomwe bamayi ba buleza bali 120 a basilutwe ku Mpulasi yaku Glacier View ku Colorado kuti bazubulule malembe ookwa Ford aala mapeeji 991, “Daniele 8:14, Buzuba bwa Kunununwa, a Lubeta lwa Kuvwuntauzya. ” Bantu banji bakanjide muswaano ooyo bakazumina kuti twaambo ntwaakatondeka Ford twakabbununa twaambo tuli mumulawo wa busicikolo; bamwi bakazumina akuti oolo lusyomo lwa keelede koolololwa. Nokuba boobo, basololi, kapati Duundumuntule wa Mbungano Neal C. Wilson, wakali zuunyene kusumpauzya lusyomo lwa tunsiyansiya aziyanza. Aawa alimwi, cikombelo a busololi bwaco cakasala ziyanza atalaa lwiiyo lulaa maanu mu lusyomo oolo Taata Yahuwah ndwaakabikka munzila yabo kwiinda mu mulimo wa Mufundisi. Ford.

Kutundulula Kulanganya Mufundisi. Ford ku Glacier View

Bongaye bakali mu muswaano ooyo aakale bakatondezya kuti busololi bwa Cikombelo bwakasalide kale kusubula Ford kuutaninga talika muswaangano, aboobo akumukasya ciindi cakuti alyaangulule mpaakaimvwi mu twaambo twakali kubandikwa.

Kwiindilizya kunyonganya aawo, myezi yobile buyo kuzwa lyaku Glacier View, zyoonse zibelesyo zya mulimo ookwa Ford zyakalesyegwa, wakatandwa ncito akulesyegwa kuyiisya ku Cikolo ca Pacific Union, ooko nkwaakapedwe bulemu kapati mbuli Mufundisi wa lwiiyo lwa buleza. Basololi ba Cikombelo ca SDA tiibakasola nokuba kubikka nzila ya lumvwano akataa mbabo antoomwe a Mufundisi. Ford.

Paglunas Ng Langit | Mga Likas Na Remedyo image

Zintu zyakatobela kuzwangana ooku

Ikuzwangana kwakali kujatikizya Mufundisi. Ford wakaletelezya zyuulu-zyuulu zya bana Adventi, kusanganya a beembezi a bamayi kuti bayaamuke cikombelo. Bamwi beezyeezya kuti kusikila munsaa beembezi bali 180 bakaleka mulimo nkaambo ka kukasyigwa ziiyo zya Mufundisi. Ford a ciimo citali ca bunakristu eeco cikombelo mbucakeelezya makani woonse. Balembi ba misela bana Adventi banji abamayi ba lwiiyo lwa buleza, nokuba baabo bakali kukazyanya aa lwiiyo lwa Ford, bakazumina kuti eeyo nzila tiiyakajisi lweengelelo, bulemu bwa cikolo, alimwi a bukwabilizi bwa beembezi ba cikombelo.

Mukaintu wa Ford, Gillian Ford, wakasimba bbuku lilaa mutwe wakuti “Desmond Ford: Reformist Theologian, Gospel Revivalist” eelyo lyakazubulula mbuwakaminwa kusata mukwasyi wakwe nkaambo ka kutundululwa ku ncito amu moyo. Ino inga kweendelana buti kudyakaizyigwa ooku a cikombelo eeco citaminina kuba cikombelo cokwa Yahushua camacaalizyo?

Basololi ba Cikombelo bakasala kulanganya Mufundisi. Ford kubee ni ntenda iilwana buumi bwaco kwiinda kuti bamvwane akukkala ansi kubandika myaambo ya busicikolo, kulibililizya kuti inga kabayoojatwa kukaka mumuni wabulemu bwa kujulu. Kwiinda mu mucito mbuli yooyu, balo bakabaanga ncimbonimboni ca majwi aatakwe mpuwo ngaakaambilizyide Caiaphas, Silutwe Mupaizi, eelyo naakati,’ nokuba kweezeezya kuti ncibotu kulindinywe kuti muntu omwe afwide bantu, kuti musyobo woonse utafwidilili.’ Johane 11:50. Ku basololi, kuupaupa kumeso kujatikizya ciimo abweende bwa cikombelo a mbaakani zyaco, kwakali kuyandika kapati kwiinda kuti bakkale mibandi ya lwiiyo lwa buleza, eeyo kuti naa niyakatambulwa, yakali kukonzya kuzungaanya kaambo keni ncicakeelede kubeda. Ede, cikombelo cakabambilwa nkaambo ka kutamvwisyisya Daniele 8:14 kwabo. Aboobo, kutambula lwiiyo lwa Ford nikwaazimaanya zyoonse eezyo ncocaabambilwa alimwi nicaaletelezya penzi lijazya ziiyo zyaco azintu nzyaakataminina Ellen White.

Aboobo citobela ncakuti, basololi bakasala kutali biyo kukasya Mufundisi. Ford ciindi ca kulipasununa pele akutalika kumujayila zina kwiinda mukumwaamba kuti ni ‘ntenda’ iiliko eeyo yeelede kudyaamininwa. Koyeeyela sicikolo waaba buumi bwakwe ku mulumbe uusindingene wa bululami kwiinda mu lusyomo mbwanga waambwa kuti ni ‘ntenda.’ Basololi ba Cikombelo ca SDA bakasala kutondezya Mufundisi. Ford kuti abe mukonzyanyo wa kuzimaanyila limwi, ciindi comwe boonse, kufumbwa bakali kuyoo zangila cikombelo kumbelaa mazuba.

Cuusisya ncakuti, eelyo naakacili kubelekela Cikombelo ca SDA, kunyina musololi wakaimikila kuvwuninina Mufundisi. Ford. Lilikke buyo naakatula ansi mulimo eelyo Mweembezi William Johnsson, ooyo wakali silutwe mulembi wa Adventist Review, naakalemba kulyeempa kutobela waawa: “Des Ford wakali luleme kujatikizya zintu zinjaanji. Cikombelo cilaa cikwelete ca kulilekelela kuli nguwe.”

Paglunas Ng Langit | Mga Likas Na Remedyo image

Nkamu ya WLC a Mufundisi. Desmond Ford

Swebo tulaa cikwelete cipati ku Mufundisi. Ford nkaambo ka kuteenkela kuzuunyana mu zintu nzyaakali kusyoma. Walo wakabbadela muulo mupati nkaambo ka kusyoma ooko: wakatandwa ncito, bakamujayila zina, alimwi wakasinikizyigwa kapati cakuti eeco cakamutolwaazya a mukwasyi wakwe eelyo nibakali kulangana aa janza lilemu lya basololi ba mbungano iilaa buvwubi kapati kali alikke. Walo naakakwelelezyegwa aa basololi kuyanda buyo kuti atatandwi ncito mbuli mbwaakali mwiyi wa lwiiyo lwa buleza wakali kuyandika kapati akukobelela mali aakukotoka mulimo. Nokuba boobo, ciimo cakwe ku kasimpe cakalaa cikkelo kwiinda makani aakuyanda mali. Aboobo, walo wakatujalwida mukonzyanyo uulaa mpindu kapati toonse.

Mufundisi. Ford waakaka kuzumina kuti kusandulula Mangwalo kwa Ellen White kwakalaa bulemu bwa kujulu. Nokuba kuti wakali kumulemeka Ellen White kapati, walo wakamugozyela biyo mu mulimo wa mweembezi mu ciikombelo.

Walo wakali musyomi uutafwidi bweemya kusyoma baleza botatwe. Swebo tusyoma kuti walo wakajatide maanka kulwana nkondo zya lwiiyo lwa buleza nzyaakali kukwabana limwi ku ciindi eeco pele kwakanyina busena bwakuti azubulule ciiyo ca mutwe wa buleza. Alimwi, swebo tulizuunyene kusyoma kuti kubbazu lyookuya kutamani lyoonse, swebo tatukajani busena [kusanganya a nkamu ya WLC] buli 100% kubula cilubide. Musunko mupati kuli ndiswe toonse ngwakuti tutakaki ciindi cibotu cakuti tuzubulule zintu nzyotusyoma eelyo mumuni wabulemu nuumunikila mu nzila yesu.

Swebo twakasowela lyo canguzu zyoonse mu kuyiisya kwa SDA ‘kutagumwi’ kwa Lubeta lwa Kuvwuntauzya, nkulumba kapati mulimo wa Mufundisi. Ford. Kunyina wakatugwasyilila kukkomanina Mulumbe mubotu wa Bululami kwiinda mu Lusyomo mbuli bwaacita mulumbe wa Mufundisi. Ford. Tulamulumba kukabe kutamani.

Mu nkamu ya WLC, tucinoozumanana kusimba bunji bwa malembe aakwe aayo aayendelana akuteelela kasimpe kwesu, kapati casika ku ciiyo ciyandika kapati ca Bululami kwiinda mu Lusyomo. Kotyanka aawa kutegwa uswiilizye mulumbe wesu muyandisi uujatikizya ciiyo eeci ca Mfundisi Click here to listen to one of our favorite sermons on this subject by Dr. Desmond Ford, ooyo ngwaakapa kuya kumamanino aa buumi bwakwe. Walo wakalesyegwa kukambaukila mu SDA, pele Cikombelo cilaa nguzu ku Cikolo ca Loma Linda cakamutamba, mpoonya wakapa mulumbe wakwe weebeka.

Misela ya cikombelo itondezya kwiinduluka, kunyansya akukaka mumuni wabulemu mumisela mitaanzi nicakali kuyaa kukomena cikombelo, eeco cakapa kuti cileke kutambula mumuni mupya

Kukaka mumuni wa bulemu mu Cikombelo ca SDA: Cintu ciciinduluka kucitika cakasinganya buumi bwancico. (Cibeela Cabili mu Zitatu)

Makani aakuti Cikombelo ca SDA caasulaika mumuni wa bulemu bwa julu akuti ncintu ciciinduluka kucitika eeco cakapa kuti “cilisinganye buumi bwaco, nkaambo kapati mu lwiiyo lwa buleza a kumakanni aa misela. Ooyu muzeezo waamba kuti Cikombelo ca SDA, muziindi zinjaanji mumusela waco, cakakakilwa limwi kumaninizya kuzyibya nokuba kutambula ziyubunuzyo zya bulemu zimwi nokuba tusimpe ntucakaletelwa, ooto twakali kunga twaleta bulemu ku buumi bwaco, kusalazya lusyomo lwaco, akubaa mpuwo kapati munyika.

Lino kuzubulula bweende bwaco bwini, kulayandika kusanyangula zijuzyo zyobile oomo cikombelo mucakazuunyana kukaka mumuni ookwa Yahuwah mukutandila kutambulwa akaataa Bunakristu amu ‘lwiiyo’ lwa zilengwa leza lwaansi. Ooku kukaka kobile kwakali kujaatiikizya kasimpe ka nyika iipapalele akukaka Nsabata iibelesya Mwezi a Zuba ooko kwakatola busena kumatalikilo aa musela wa makumi obile awumwi.

Bweende bwa Misela Yaco:

Ibuzuba bwa Kavwumbi Kaniini 22, 1844, antoomwe a Kutyompokelwa Kupati, zyakalengelezya kupyopyongana mu lwiiiyo lwa bupaizi ku bana Adventi bataanzi. Nokuba boobo, kwakasolweda kukusindinganya kuswata cishinshhimi ca Bbaibbele akubalila ciindi. Kwakabuka penzi lya kwiingana kujatikizya Nsabata iitobelezya mwezi azuba eelyo bana Adventi nibakavwuntauzya nzila yakweendelanya Nsabata ku bweende bwa mwezi, akaambo ka mibuzyo yakalibonya muli zyaacitika mu 1844. Nokuba boobo, Cikombelo ca SDA caakaka muzeezo wa Nsabata iitobelezya mwezi akulombozya ‘ciyanza ca kusyoma’ mu Nsabta ya mwvwiki-amvwiki iizumanana kakwiina kuyozya, iisimpidwe mu mvwiki ya malengelo a mulawo wane.

Kupyopyongana kujatikizya Nsabata iitobezya Mwezi:

Muzeezo wa Nsabata iitobelezya mwezi azuba wakalibonya mukwiingula kutyompwa akaambo ka caatola busenaa mu Kavwumbi Kaniini 22, 1844 anzila ya kubamba Nsabata mu mikowa ya bana Adventi. Bamwi basicikombelo akati ka mbungano bakatalika kulibuzya kuti naa Nsabata yakali simpidwe ncobeni kutobela buyo mvwiki iilaa mazuba aali ciloba naa yakeelede kweendelana aa mvwiki zyeendela antoomwe a bweende bwa mwezi, oomo mwezi mupya muutondezya matalikilo aa mwezi mupya. Aabo bakali kuzekela Nsabata iitobelezya bweende bwa mwezi baakonka kuti Naabata yakeelede kusika mubuzuba bwa ciloba kuzwa niwatalika mwezi mupya wa mwezi omwe-omwe, alimwi kuti cinoocinca mu mwezi omwe-omwe akuti iNsabata eeyo kutaanguna yakasimpidwe muzibeela zya bweende bwa mwezi kuleka mvwiki iizinguluka kakwiiina kulekezya.

Busololi bwa cikombelo bwakajana kuti nciyumuyumu kuzumina kusumpya buzuba bwa Nsabata mu mwezi omwe-omwe uutobela mu kkalenda lina Gregory. Kwakali kutamvwana kwakuti mukutambula kucinca ki boobo, nokuba kuti kakugwasyilidwe aa tumpango twamu Bbaibbele, inga kwazungaanya mbungano akulanvilwa kuleta kwiimpana akataa basicikombelo: akataa baabo bakali kuyanda kuzumanyanya ciyanza ca iisimpidwe mu mvwiki zitobelana kakwiina kuyozya abaabo bakali kuyanda kubamba Nsabata yamu Bbaibbele kaakwiina makani naa zyakali kunyonganya mbozitobelana mvwiki zya kkalenda.

Malembe ookwa Grace Amadon a Ncaakasangila ku Kuvwuntauzya Nsabata Iitobezya Mwezi a Zuba:

Malembe ookwa Grace Amadon azwide nzyaakajana mukuvwuntauzya, magwalo, zibalo, a zilembedwe zimbi zijatikizya bweende bwa mwezi a mboceendelana eeco ku Nsabata yamu Bbaibbele. Aaya malembe nga zintu nzyaakabbukizya, kukosozya makani, a kukazyanya kujatikizya bweende bwa mwezi ambozyeendelana ku. Nsabata yamu Bbaibbele. Tumwi twaambo twakabbuka mu malembe ookwa Grace Amadon tusanganya:

Kukazya Nsabata Iitobelezya Mwezi: Amadon wakasinizya kuti Nsabata yamu Bbaibbele tiiyakayeeme ku mvwiki zitagoli kuzinguluka, mbuli mbobatobela bunji bwa Banakristu aba SDA, pele kunze lya boobo, yakali kubalilwa kunelesya zibeela zya bweendw bwa mwezi. Kweendelanya kuli Amadon, I. Sabata yakali kusika mubuzuuba bwa ciloba mu bweende bwa mwezi, eeco caambilizya kuti yakaali kucinca buzuba bwa kkalenda kweendelanya ku bweende bwa mwezi mupya.

Misyobo ya Makkalenda: Kuvwuntauzya kwa cikombelo ca SDA—nkusandulula kutaluleme kwa mbuyakali kubambwa Nsabata mbuli mbokulibonya mu Bbaibbele. Kweendelanya aa Amadon abamwi babamba Nsabata iitobelezya mwezi a zuba, imvwiki yiinduluka kuzinguluka eeyo yakajuzyigwa aa kkalenda lina Gregory tiiyendelani a bweende bwa kkalenda lyamu Bbaibbele alimwi tayeendelani a mbuyakali kuyandika kubambwa kumatalikilo Nsabata.

Buzuba bwa Mwezi Mupya: Ooko kuvwuntauzya kwakazumina kuti Mwezi Mupya nceciindi cipati mu kkalenda lyansiku lyaba Hebulayo, kuwaandaanya ku Sabatha. Buzuba bwa Mwezi Mupya balanganyigwa kuti mbuzuba butaanzi bwa mwezi alimwi oobo mbo buzuba butalikilwa kubalila mazuba aa mvwiki a Nsabata zyone mu mwezi omwe-omwe.

Nokuba zintu zitakazyigwi eezyo zyakalembwa mu malembe ookwa Grace Amadon ancoziiminina kujatikizya kweendelanya akataa Nsabata yamu Bbaibbele a bweende bwa mwezi, cikombelo ca SDA cakasala kukaka Nsabata iitobelezya mwezi azuba. Ookukukaka kwakaletelezya kwaalilwa kutambula kasimpe ka bulemu akululamikwa kwamu Bbaibbele kutegwa cizumanane kubamba Nsabata mbuli ciyanza cakutobelezya mvwiki ya kkalenda lyakasimbwa aabantu. Basololi baco tiibakauyanda muzeezo wa kulilekelela kuli basicikombelo abaabo bakali kulwana Nsabata yamu Bbaibbele kuti balo bakalilubide mukuyiisya kwa cikombelo kupati boobu. Balo bakasala nzila ngubauba ya kulilemununa kaambo aaka. Cikombelo cakali zuunyene kuyandisya ziyanza kwiinda kutambula mumuni wa bulemu mupya.

Aboobo citobela ncakuti, Cikombelo ca SDA cakazumanana kusumpauzya milongo ya mvwiki zitobelana kutegwa cizumanane ciyanza cakubamba Nsabata Mujibelo, kaciyaamina mu malembe ookwa Ellen White aayo aakulwaizya milongo ya mvwiki iitagoli. Balo bakawentuzya masimpe aakabbikizyigwa mu malembe ookwa Grace Amadon kutegwa kuzumanane kuba lukamantano lwa cikombelo aziyanza. Kwiinda mukukaka mumuni wa bulemu munzila eeyi, Cikombelo ca SDA, alimwi, cilijazyo kuli ncico lwaco cini, cakasala kukkomanisya muntu mucibaka ca Taata Yahuwah; kubikkila maanu mu kuliiba kunze lya kutobela milazyo.

Kukosozya makani:

Tulizulidwe kuti Taata Yahuwah wakalekela limwi kusyomya mumuni mupya ku Cikombelo ca SDA. Kuzwa nicaayuminina kukaka mulazyo wa bweende bwa malengelo ookwa Yahuwah kumacaalizyo aa musela wa kkumi awa fuka mpoonya akubikka mucibaka cawo muzeezo ookwa Saatani wakuti nyika ibambidwe mbuli bbola, antoomwe akukaka Nsabata yamu Bbaibbele a kkalenda lyakwe libelesya mwezi azuba lyakubalila mazuba kujanya Nsabata ya masimpe bwinibwini, cikombelo cakaanka kutobela lusyomo lwa Baleza botatwe kumatalikilo aamyaka ya 1980 kutegwa cizwidilile kutambulwa akusanganyigwa akataa zikombelo zyaanyika. Kwiinda mukudukwida syule kuli Leza omwe, Taata Yahuwah, akubikka mucibaka Cakwe leza uubambidwe aa baleza-botatwe-muli omwe, Cikombelo ca SDA cakasinganya buumi bwaco kukabe kutamani. Kwiindilizya waawo, kwiiinda mukulikumbatizya ku lusyyomo lwa Baleza botatwe, balo mubwini, bakatambula musyobo wa kristu uutakonzyi kupa buumi butamani kuli muntu uuli woonse naba ni- kristu muna Plato, ooyo wakaanzwa mu twaano twa masendekezya aaba Giliki alimwi uutajisi buumi mbuli cikomwe ca bbwe. Aaya mawuse aalengene aa basyomeka bacinjombede mu cikombelo ciwide eeci aletelezya cintu cakusala: hena ukkalilile akutola cibewla mu lunyonyooko lwaco, naa kotija nocilaa buumi bwako yebo?

Swebo twakukulwaizya kuti yebo utije kocilaa buumi bwako!

Paglunas Ng Langit | Mga Likas Na Remedyo image

Misela ya cikombelo itondezya kuzumanana, kuyumya nsingo kukaka mumuni wabulemu mumazuba nocaali kukomena cikombelo, eeco cakapa kuti cileke kutambula mumuni mupya.

Kusulaika mumuni wa Bulemu mu Cikombelo ca SDA: Bweende buciyungizya kucitika bwakacisinganya. [Cibeela Citaanzi]

Muzeezo wakuti Cikombelo ca Balangila-Kuboola Mubuzuba bwa Ciloba baasulaika mumuni wa bulemu bwa kujulu, ncintu ciciyaa kwiinduluka kucitika eeco “cakasinganya bweende bwaco” nkaambo kapati mu lwiiyo lwa buleza amukulizeeza kwa bupaizi. Ooyu muzeezo usendekezya kuti Cikombelo ca Balangila Kuboola Mubuzuba bwa Ciloba, muziindi zinjaanji mumusela waco, bakaalilwa nokuba kutambula ziyubunuzyo zya bulemu atusimpe ooto twakapedwe kuli ncico, ooto twakali kunga twaleta lusumpuko loongola mu kukomena kwaco, kusalilwa lusyomo lwaco, a mpuwo yaco munyika.

Lino kuzubulula bwinibwini makani, ncintu ciyandika kudibaula bweende bwa zintu zyobile oomo cikombelo mucaakakila mumuni ookwa Yahuwah akufwaamina ku kuyandwa akataa Bunakaristu amu ‘lwiilyo lwa zilengwa leza.’ Ooku kukaka ziindi zyobile kujatikizya mumuni wa nyika iipapalele a Nsabata iitobezya mwezi azuba ooko kwakatola busena mu musela wa kkumi afuka wansiku.

Tatukonzyi kuzubulula kusulaika mumuni ooku kakwiina kuyumya kwaamba mutumwa wabuntu ooyo Taata Yahuwah ngwaakabelesya kuyubununa kasimpe ka nyika iipapalele ku cikombelo abasololi baco.

Syaazyibwene bwa Mincini Alexander Gleason.

Kusulaika mumuni wa Bulemu mu Cikombelo ca SDA: Bweende buciyungizya kucitika bwakacisinganya. [Cibeela Citaanzi] imageUmwi sicikombelo wa SDA, Alexander Gleason (1827–1909) wakali syaazyibwene wa mincini, uululamika cooko ca kuyakila, alimwi simincini wa kuyaka maanda, walo wakazyila ku Buffalo, New York. Walo wakayandide kweendelanya lusyomo lwakwe ku kusyoma kuti Nyika ilipapalele. Mubbuku lyakwe lyamu 1890, lyamutwe wakuti ‘Is the Bible from Heaven? Is the Earth a Globe?’, walo wakazubulula kuti tumpango twa Bbaibbele twakali kutabilila makani aa nyika iipapalele akutondezya kubandalala kwa Nyika. Ngooyu mukonzyanyo, walo wakapa nzyaakabona naakali kulangila atalaa Lwizi lwa Erie; eezyo zyakakazya muzeezo wa kuvwukumana kwa Nyika iili mbuli bbola.

Alexander Gleason wakasangila zinjaanji nzyaakalangilizya lwakwe kuti zigwasyilila mbungano ya Nyika ilipapalele ku USA, kapati mumusela wa kkumi afuka wakainda. Mizeezo amalembe aakwe zyakagwasyilila kapati makani aa Nyika iipapalele aciindi cimwi. Zimwi nzyaakasanganya ziguminizya:

-“Gleason Map”(Cifwanikiso): Cimwi ciinda kubaa mulimo kapati ncaakasangila Gleason ku mbungano ya Nyika iipapalele, cakali kupunga kweenga cifwanikiso ca nyika eeco cakali kutondezya kuti Nyika ilipapalele. Eeci cifwanikiso, kanjaanji ciitwa kuti “Gleason Map, ” cakayeeme a lusyomo lwakwe lwakuti Nyika yakali papalele, yakali zingulukide akubumba mbuli mutiba uupapalele. Walo wakalombozya kuti nyika nkwiili ku manjeelela aa Kunyika, aawo mpaakatikati ka nyika, kiizingulukidwe zyooko zya nyika a lwaanje, mpoonya a nsumbu ya Antarctica kiibumbidwe aa bwaanda bwa caanda akukobelela muma manjeleela aa Nyika yoonse kwiizinguluka. Eeci cifwanikiso cakaba ciinda koongola akataa mbungano ya Nyika iipapalele.

-Ibbuku: Hena Bbaibbele lyakazyila Kujulu? Hena Nyika ibumbidwe mbuli Mbumbulu? (1890): Gleason wakasimba makani aakwe, kayumya kuzeka kuti Nyika ilipapalele alimwi akuti Bbaibbele lyakali kutabilila mizeezo yakwe. Walo wakajuzya makani aakwe aakuti masimpe aa Nyika ilipapalele ayimvwi atalaa mizeezo yamu Bbaibbele aya lwiiyo lwa zilengwa leza. Kuzeka kwa Gleason kwakasanganya lusyomo lwakwe lwakuti kuvwukumana kwa Nyika kweelede kulibonya ntongola meso alimwi akuti inyika iipapalele ileendelana kapati amalembe aamu mangwalo.

Milumbe Akukulwaizyigwa mu Buleya: Alexander Gleason taakali mulembi buyo pele wakali mwaambilizi wa buleya. Walo wakaambilizya milumbe iikazya Nyika iibambidwe muciimo ca mbumbulu. Kukutauka kwakwe akataa buleya kwakagwasyilila kuyumbyayumbya kasimpe ka nyika iipapalele ku buleya bunjaanji.

-Kusunka Lwiiyo lwa Zilengwa leza lwaansi: Gleason wakapingilila muzeezo wakazuminidwe mu mbungano iiyiisya zilengwa leza uujatikizya ciimo ca Nyika. Walo wakali kusyoma kuti oobo bumboni bugwasyilila nyika iibumbidwe mbuli mbumbulu kuti bwakalilubide. Walo wakacita misunko yongaye iikazya kuti Nyika yakali mbuli bbola. Ngooyu mukonzyanyo, walo wakatondeka ku kasimpe kakuti muntu ulakonzya kubona ntongola meso misinzo milamfu loko atalaa meenda kuti oobo mbumboni bwakuti Nyika yakali papalele, akuzeka kuti, ikuti manjeleela anyika naali vwukumene inga asinkilila zintu kuti zileke kulibonya.

– Kuswaanganya antoomwe Zisyomwa mu Bupaizi: Mbuli sikombelo ca [Seventh-day Adventisti], Gleason wakasanganya nzyaakali kusyoma antoomwe amizeezo ya nyika iipapalele. Walo wakazeka kuti inyika iipapalele ileendelana kapati a tumpango twmua Bbaibbele tumwi kutugaminina. Mulimo wakwe mu bupaizi wakapa mizeezo ya nyika iipapalele akukonkezya kwaandeene ku mbungano zya bupaizi zya ku ciindi ca misela eeyo.

-Kukwelelezya Mbungano zya Nyika Iipapalele izyakatobela musyule: Mulimo ookwa Gleason wakabamba musemo wa baabo basyoma kuti nyika ilipapalele ibakacili kuboola kumbelaa mazuba. Malembe aakwe a Cifwanikiso ca Gleason akazumanana kukwelelezya mbungano ya nyika iipapalele, kapati akataa baabo baakakide mizeezo ya zilengwa leza. Mu misela ya 20 a 21, milimo yakwe yakabbukizyigwa alimwi akutambulwa abasyoma mizeezo ya nyika iipapalele munyika yoonse.

Mbubuti Ellen White a basololi mbwaakalimvwa kujatikizya bbuku a mulimo ookwa Gleason?

Kusulaika mumuni wa Bulemu mu Cikombelo ca SDA: Bweende buciyungizya kucitika bwakacisinganya. [Cibeela Citaanzi] imageEllen G. White a Cikombelo baakazya muzeezo ookwa Alexander Gleason wa nyika iipapalele nkaambo kakuti mizeezo yakwe tiiyakali kweendelana a kusumpuka kwa cikombelo kuti ciyaamine ku bumboni bwa lwiiyo lwa zilengwa leza. Nokuba kuti bumboni bwa Bbaibbele bwakali kutabilila akuzumina muzeezo ookwa Gleason, Ellen G. White, mushinshimi alimwi umwi wabaabo baatalisya Cikombelo ca SDA, wakalanganya ciiyo ca nyika iipapelele kuti nciiyo ca manjezyeezya. Walo wakacenjezya cikombelo kuti citalikumbatizyi ku mizeezo ya nyika iipapalele nkaambo inga kaciyooleya kuzwa mu lusyomo lwa musemo waco. Walo wakaligwitide kuti kukwelelezyegwa mu mibandi ya ciimo ca Nyika inga kwainganya mizeezo ya cikombelo akucilesya kutobela mulimo waco mutaanzi wa kukambauka mulumbe akubambila bantu ku kuboola kwa Kristu.

Mumalembe aakwe, White wakalombozya kuti mazwanga aanyika iipapalele taakajisi ncito mumulimo wa cikombelo. Walo wakalembululwa kaamba kuti: “Kulanganya ziiyo mbuli bwa muzeezo wa nyika iipapalele, Leza waambila muntu uuli woonse kuti, ‘Ino aayo makani aako na? Ndiccilile buyo yebo.’”

Kuyungizya waawo, mbuli mbungano zyoonse zya Bunakristu, Cikombelo ca SDA cakatobela ‘bumboni bwa lwiiyo lwa zilengwa leza’ lwakuti Nyika ibambidwe mbuli bbola. Aboobo, muzeezo wa Gleason wa nyika iipapalele wakali kulwana kuyandisisya kwa cikombelo kweendelana aa lwiiyo lwa zilengwa leza a Bunakristu bwa buleya. Cikombelo ca SDA cakakanzide kuya kumbele kacili Cikombelo cikonzyene azikombelonyina zimwi kwiinda mukukaka kutobela ciiyo eeco, nokuba kuti cakali ca mu Bbaibbele, kuyoowa kulanganyigwa kuba cabuzangi mu Bunakristu boonse. Basololi ba Cikombelo ca SDA bakali kuyanda kutambulwa akataa buleya kwiinda kuti bakumbatile kasimpe ka bulemu.

Cintu cinyandya, eelyo bana SDA nibakali kuyaamina ku busanduluzi bwa Bbaibbele bwinibwini, pele kumwi bakali zuunyene akusumpauzya kupa twaambo a ‘kubuzyilila kwa lwiiyo lwa zilengwa leza’ mu kumvwisyisya bubambe bwa nyika. Ziiyo zya Gleason zyakalanganyigwa kuti zilaa twaambo tuleta penzi kuli mbabo nkaambo twakali kukazyanya aa bumboni bwa lwiiyo lwa zilengwa leza oobo bwakaliko kwa misela minjaanji.’

Ellen White wakazuunyana kulesya Cikombelo kutambula lwiiyo lwa nyika iipapalele. Walo wakacenjezya kuti “Mizeezo iijatikizya bubambe bwa nyika, antoomwe amibuzyo imwi, tayeelede kuba kumbele nokuba kubikkilwa maanu. Eezi ziiyo tazikonzyi kwiindizya kutupa busongo nokuba kwiindila kululama kabotu. Leza tatubuzyi kuti tupandulule mbwaakabamba majulu anyika. Walo utukombelezya kuti tulange bubotu bwa zilengwa leza akuzumina nguzu Zyakwe.”
(Ellen G. White, Counsels to Parents, Teachers, and Students)

Kukosozya makani: Ellen G. White acikombelo ca SDA bakakazya ziiyo zyokwa Alexander Gleason zya nyika iipapalele nkaambo zyakali kwiinganya cikombelo kuleka kutobela zintu zyakali mu lusyomo lwaco. Cikombelo cakazuunyana bupati bwa ‘bumboni bwa lwiiyo lwa zilengwa leza bwa maanu,’ oobo mbubakakazya kuti bwakaliko mu ziiyo amicito yokwa Gleason. Kuyungizya waawo, mizeezo yokwa Gleason tiiyakali kulanganyigwa yakali kuzelauka, tiiyakali ya lwiiyo lwa zielngwa leza, alimwi tiiyakajisi mulimo, yakaalilwa kweendelana aa mulimo wa cikombelo wa kukamantanya lwiiyo lwa zilengwa leza ku Bunakristu.

Mwati cakalaa mpindu ku Cikombelo ca SDA kusulaika mumuni wabulemu kutegwa kulimvwanye ku zikombelo zya Bakomba baleza botatwe kutegwa batacaambi buzangi?

Eeci cibalo tacili ca WLC. Eelyo notubelesya zilembedwe aabalembi balaanze lya nkamu, tusimba buyo zyeezyo zyeendelana 100% a Bbaibbele a lusyomo lwesu cino ciindi munkamu ya WLC. Aboobo eezyo zibalo inga zyalanganyigwa kuti nzya nkamu ya WLC. Twakalelekwa kapati amulimo wabalanda ba Yahuwah banjaanji. Pele tatukulwaizyi ndinywe nobeenzuma kutalika kubala zyaalembwa abantu aabo. Eezyo nzibaalemba, twakazigwisya mumalembe eesu nkaambo kanjaanji zililubide akubaa tumpenda. Cintu cuusisya ncakuti tucilangaula mbungano yamilimo iitakwe kampenda. Ikuti konyandidwe nkaambo ka [zibalo/milumbe] iitali ya WLC, kobikkila maanu ku Tusimpi 4:18. Kuteelela kwesu nkwakuti kasimpe Kakwe kalazyokoloka, eelyo mumuni nuuyaa kumwesya munzila yesu. Tulakayandisya kasimpe kwiinda buumi, nkanko tulavwuntauzya kufumbwa nkokakonzya kujanwa.

Kristo Nguwe Leza Uuli Abwami Bwazintu Zyoonse Uutembaulika Lyoonse? Kuzubulula BaLoma 9:5

Hena Paulu wakaambila basyomi baku Loma kuti Yahushua ngu Leza [Yahuwah] na? Bamwi Banakristu basyoma kuti wakaamba boobo kweendelanya ku kampango katobela:

BaLoma 9:3-5 Nkaambo nindakakonzya kukomba kuti nkabe mutakate ndemwini nkaambo kabakwesu abasiluzubo bangu bakunyama. 4Balo bali ba-Israyeli, bwana mbubwabo, abwalo abulemu, ayalo milongo, ayalo milao, abwalo bukombi, azyalo zisyomezyo. 5Bamataata abalo mbibabo, alimwi kulimbabo nkwaakazwa Kristo mbuli nyama, nguwe Leza uuli abwami bwazintu zyoonse uutembaulika lyoonse. Akube boobo.

Kuciindi cakulemba malembe ookwa Paulu, mulaka waci Giliki tiiwakali kubelesya twaandaanyo, alimwi kwakanyina tusena twaandaanya mabala.

Kristo Nguwe Leza Uuli Abwami Bwazintu Zyoonse Uutembaulika Lyoonse? Kuzubulula BaLoma 9:5 image

Hena Yahushua ngu Leza uulelekedwe kukabe kutamani na? Naa Paulu wakali kutembaula Taata Yahuwah? Busanduluazi bwa kampango kane bulakazyanyigwa nkaambo kakutazyibika kabotu.1 Aciindi ncaakali kulemba Paulu, mulaka waci Giliki tiiwakali kubelesya twaandaanyo, Alimwi tusena tutalembedwe mabala twakasanganyigwa kumabala aanzeene. Kuyungizya waawo, woonse mabala akalembedwe bweelene kukomena, akupa kuti cikatazye muziindi zimwi ku basanduluzi kuzyiba kaambo mpokakali kugolela alimwi akatobela mpukakali kutalikila. Eeli nde penzi lya BaLoma 9:5. Ninzi acimwi,eeco cintu ncokayiminina kaambo cilacinca kweendelanya a busena mpokubikkidwe twaandaanyo. Eelyo bamwi basanduluzi nobasandulula cisyoonto 5 mbuli mbocisanduludwe mu Bbaibbele lya [New American Standard] atala aawa, basanduluzi banji babikka twaandaanyo munzila ziindene:

J.B. Phillips (1972): Bamatata mbabo, alimwi aboobo, kweendelanya ku buntu, ngu Kristu lwakwe, Kristu uuli atalaa boonse. Leza aalelekwe lyoonse kukabe kutamani. Akube boobo.

Revised English Version: Ibabo mbaa Matata, alimwi kuzwa kuli mbabo, kweendelanya ku buntu, ngu Kristu. (Leza, weendelezya zintu zyoonse, atembaulwe lyoonse. Akube boobo.)

Revised Standard Version RSV: “Bamatata abalo mbibabo, alimwi kulimbabo nkwaakazwa Kristo mbuli muntu, nguwe Leza uuli abwami bwazintu zyoonse uutembaulika lyoonse. Akube boobo.”

Moffatt …(“bamatata mbibabo, alimwi kweendelanya aa lunyungu) awalo Kristu. (Aalelekwe kukabe kutamani Leza uuli atalaa boonse! Akube boobo.”)

The Living Bible: Banalumi bapati bakali mabawuso, a Kristu lwakwe wakali umwi wenu, muJuuda kweendelanya ku ciimo ca buntu, ooyo uulela atalaa zintu zyoonse. Leza aatembaulwe lyoonse!

Goodspeed: alimwi bamatata, kuzwa kuli mbabo Kristu wakaboola mu nyama–Leza uuli atalaa boonse atembaulwe lyoonse!

Ku basanduluzi aaba abamwi, ikaambo kamacaalizyo kakali kwaambilizya kutembaula Leza [Yahuwah], alimwi kutali Kristu.

Lwiiyo lwa Kristu lokwa Paulu

Nokuba kuti kacili cintu cikatazya kusandulula cibalo munzila iizukide, kuli twaambo tongaye twakusyomena kuti Paulu taakali kwaamba kuti Yahushua ngu Yahuwah. Nceeci cintu cimwi, Paulu wakali muJuuda, aboobo, wakali muntu uukkwene kusyoma muli Leza omwe buyo. Walo kunyina naakayiisya, nokuba mulembi uuli woonse wa Cizuminano Cipya, kuti Yahushua ngu Yahuwah nokuba kwaamba kuti Yahuwah mbantu botatwe baswaangene mubili omwe. Ncobeni, Paulu ulayimpanya akataa Yahushua a Yahuwah mumagwalo aakwe woonse. Ngooyu mukonzyanyo, mutwaambo tujuzya makani mulugwalo ndweenya oolu, Paulu ulemba kuti:

Kuli Paulu, Yahuwah ngu Taata, kakuli Yahushua ngu Kristu (Messiah).

Kristo Nguwe Leza Uuli Abwami Bwazintu Zyoonse Uutembaulika Lyoonse? Kuzubulula BaLoma 9:5 image

BaLoma 1:7-8 Ndamujuzya nyoonse nomuli mu-Roma, nobayandwa ba-Yahuwah, basalala baite. Akube kulindinywe luzyalo aluumuno kuzwa kwaLeza Taateesu akuMwami Yahushua. Kukusaanguna ndalumba Yahuwah Leza wangu kuli Yahuhsha Kristu kaambo kandinywe nyoonse nkaambo kakuti lusyomk lwanu lulaambwa munyika yoonse.

Kuli Paulu, Yahuwah ngu Taata, kakuli Yahushua ngu Kristu (Messiah). Langisya kuti Paulu ulumba Leza wakwe kwiinda muli Yahushua. Mumajwi amwi, Yahushua tali Leza wa Paulu, pele mwiiminizi ooyo kwiinda muli nguwe Paulu mwaakali kusikila kuli Yahuwah.2 Kuyungizya waawo, Paulu ulailila basyomi mulugwalo ndweenya kuti babe aamoyo omwe kutegwa bape bulemu kuli Leza wa Yahushua:

BaLoma 15:6 camoyo omwe acamulomo omwe mulemeke Leza wisi Mwami wesu Yahushua Kristu.

Mangwalo alisinizyide kwaamba kusikila munsaa ziindi makumi obile kuti Yahushua ulaa Leza alakwe; muziindi zili lusele eezyo zyaambilizya Yahushua lwakwe. Mbubuti lino Yahushua mbwanga wabaa Leza kuti walo lwakwe kali Yahuwah? Ooyu muzeezo uulikopa alimwi uutakwe maanu. Kujanza limwi, cilajanwa mu Bbaibbele alimwi ncintu camaanu kwaamba kuti Messiah wabuntu wakatobela akunyonena Leza wa bamaJuuda.

Ncintu cipati kubikkila maanu kuti Paulu ujala lugwalo lwakwe ku basaante baku Loma kapa intembauzyo yakusinizya kuli Leza alikke uulaa busongo:

BaLoma 16:27 kuli Leza musongo alike akube bulemu bwamuli-Yahushua Kristo. lyoonse alyoonse.

Mutumpango tobile ootu (15:6 a 16:27), Paulu upa Yahuwah, kuleka Yahushua, bulemu oobo bumvwika kuba cintu ceenzu kucita ikuti Yahushua awalo kali Yahuwah. Pele Paulu tasyomi mu buleza bwa Kristu. Kunze lyaboobo, Paulu waambilizya kuti Taata Yahuwah ngo Leza alikke kakuli Yahushua ngo Kristu. Lwiiyo lwa Kristu lwa mwaapositolo lulizuunyene mumalembe aakwe woonse. Ngooyu mukonzyanyo, mulugwalo lwakwe kuli Timoteo, walo ulemba kuti:

1 Timoteo 2:5 Nkaambo kuliide Leza omwe luzutu, alimwi kuli sikuyanzanya omwe uuli akati ka-Leza abantu, ngu muntu Kristo Yahushua.

Yahushua tali Leza omwe luzutu, pele mwiiminizi muntususu. Paulu uyumyayumya kuti ooyo Leza omwe ngu Taata [Yahuwah] kumwi kaimpanya kuti Yahushua ngu Kristu.

Kristo Nguwe Leza Uuli Abwami Bwazintu Zyoonse Uutembaulika Lyoonse? Kuzubulula BaLoma 9:5 image

Yahushua tali Leza umwi, pele ngu sikuyanzanya muntususu. Alimwi, aciindi eeci ku cikombelo caku Kolinto, Paulu uyumyayumya kuti ooyo Leza omwe ngo Taata [Yahuwah] kakuli Yahushua ngo Kristu:

1 Bakolinto 8:5-6 Nkaambo nikuba kuti nkubali baambwa baleza, nikuba kujulu naaba ansi, ee, mbanji-banji baleza abami, 6 nekubaboobo kulindiswe kuli Leza omwe buyo, Taateesu, nguzyazwida zintu zyoonse, ngutuponena aswebo, Alimwi kuli Mwami omwe Yahushua Kristo, nguzyakalengesegwa zintu zyoonse, aswebo twakalengesegwa muli Nguwe.

Aboobo, kusandulula kaambo kokwa Paulu mu Baloma 9:5 kuti kaamba kuti Yahushua ngu Yahuwah, ooko nkunyonganya lwiiyo ndwayinduluka kuyiisya lwa Kristu akunyonganya Mangwalo, Ooko nkulubila cinicini.

Yahuwah ngu Taata wa boonse

Akamwi kaambo katwaambila kuti Paulu taakali kwaamba Yahushua kubee ngu Yahuwah mu BaLoma 9:5, musyobo ooyo mbwabelesya kaambo kakuti atalaa boonse:

BaLoma 9:5, Bamataata abalo mbibabo, alimwi kulimbabo nkwaakazwa Kristo mbuli nyama, nguwe Leza uuli abwami bwazintu zyoonse uutembaulika lyoonse.

Kunyina pe Paulu nabelesya kaambo kakuti atalaa boonse mukwaamba Yahushua. Kunze lyaboobo, walo ubelesya twaambo nokuba majwi amwi aakweezyekanya, mukugaminina kwaamba buyo Yahuwah, ooyo uuli ngo Taata. Ngooyu mukonzyanyo:

BaEfeso 4:4-6 Kuli mubili omwe buyo a-Muuya omwe, mbubonya mbuli bulangizi bwabwiite mbumwakaitilwa mbumwi. 5Alakwe Mwami ngumwi, alusyomo ndumwi, alubapatizyo ndumwi, 6Nkabela Leza ngumwi, ngonguwe Wisi wabo boonse, uubainda boonse, nguuli akati kaboonse, alimwi nguumukalila nyoonse.

1 Bakolinto 15:28 Lino naamana kumubombesezya zintu zyoonse [Yahushua] , elyo alakwe Mwana mwini uzoolibombya kuliyooyo iwakamubombesezya zintu zyoonse, kuti Leza abe malondwedo aazintu.

Yahuwah Taata ulilelekedwe

Akamwi kaambo kakuzubulula nkakuti Paulu taambi Yahushua kubee ngu Yahuwah mucibalo ncotulangalanga nkaambo ka mbwabelesya bbala lyakuti uulelekedwe:

BaLoma 9:5 Bamataata abalo mbibabo, alimwi kulimbabo nkwaakazwa Kristo mbuli nyama, nguwe Leza uuli abwami bwazintu zyoonse uutembaulika lyoonse.

Paulu, mbeenya mbuli balembi bamwi ba Cizuminano Cipya, ubelesya bbala eelyo kusandulula Yahuwah kutali Yahushua pe.

Kristo Nguwe Leza Uuli Abwami Bwazintu Zyoonse Uutembaulika Lyoonse? Kuzubulula BaLoma 9:5 image

Paulu, mbweenya mbuli balembi bamwi ba Cizuminano Cipya, ubelesya bbala lyakuti uulelekedwe kuti apandulule Yahuwah kutali Yahushua.3 Ngooyu mukonzyanyo, mu BaLoma, Paulu waamba kuti Leza, Mulengi, ulilelekedwe kukabe kutamani:

BaLoma 1:25 Mbubakasintana buswini bwa-Leza kububeji, kukulemeka akukomba cilenge kwiinda cilenga, oyo uutembaulika lyoonse.

Mutumpango 7 a 8 twa cipati nceenya, yebo inga waibaluka kuti Paulu waamba Leza wakwe kuti ngu Taata. Mukuyungizya aawo, Paulu wiita Leza kuti ngu Taata uulelekedwe mu lugwalo lwakwe kuba Kolinto:

2 Bakolinto 1:3 Aalumbwe Leza Wisi wa-Mwami wesu Yahushua Kristo, Taateesu siluzyalo, Leza siluumbulizyo loonse.

Paulu taleleki buyo Taata Yahuwah, pele tulabona, alimwi, kamwaamba akuti ngu Leza wa Yahushua.

Kweendelanya ku Buntu

Pele ino mbuti Paulu nabelesya kaambo kakuti kweendelanya ku buntu? Hena eeci caambilizya kuzyalululwa muciimo ciimpene na?

BaLoma 9:5 Bamataata abalo mbibabo, alimwi kulimbabo nkwaakazwa Kristo mbuli nyama, nguwe Leza uuli abwami bwazintu zyoonse uutembaulika lyoonse. Ameni.

Atulekele Paulu kuti asandulule Paulu. Alimwi, mumajwi aakujuzya ku BaLoma, Paulu ubelesya kaambo nkeenya:

BaLoma 1:3-4 Ngamwanaakwe, iwakazyalwa kuzwa kumbuto zyaDavida kubuntu bwakwe, 4 pele wakabikwa mbuli Mwana a-Leza anguzu a-Muuya Uusalala kukubusigwa kubafu, ngu-Jesu Kristo Mwami.

Kunyina pe Paulu nabelesya kaambo kakuti ,”kweendelanya ku buntu” eelyo naambilizya kusanduluka – ooyo wakali muzeezo wakasimpidwe mu busongo buna Pulato alimwi wakali mweenzu cinicini kumuzeezo wa buHebulayo.

Kristo Nguwe Leza Uuli Abwami Bwazintu Zyoonse Uutembaulika Lyoonse? Kuzubulula BaLoma 9:5 image

Paulu ubelesya twaambo tukazyanya ootu, akweendelanya ku buntu akakuti kweendelanya ku Moza, kwiiminina mutwe wa ciiyo cipati mulugwalo oolu. Bamwi inga bati ootu twaambo tutondezya kuti Yahushua wakalaa ciimo ca buntu aca bulemu. Nokuba boobo, Paulu ubelesya kaambo keni kakuti (kweendanya ku buntu) ziindi kkumi aciloba mu magwalo aakwe aziindi ciloba mu BaLoma mulikke. Kunyina pe Paulu nabelesya kaambo aaka kuti kayiminine kusanduluka–ooyo muzeezo uusiminide mu busongo buna Plato alimwi mweenzu cinicini ku mizeezo ya buHebulayo. Kunze lya ceeco, Paulu ubelesya kaambo aaka kwaamba mbuli ba Abulahamu, basimizyaabo Paulu, abatobeli ba Kristu. Lino katuzyi boobu, ncobeni, inga tiitwasendekezya kuti kweendelanya ku buntu nkwaamba kupona kujulu kataninga zyalwa a kusanduluka kutobela waawo. Mucibaka ca boobo, Paulu ubelesya kaambo kakuti kweendelanya ku buntu munzila imwi akataa zyobile. Kutaanguna, waamba mukowa wa muntu nokuba luzubo. Ngooyu mukonzyanyo:

BaLoma 4:1 Lino twaambwe buti aa Abulahamu, taateesu ku nyama?

Mbombuboobu Paulu mbwabelesya kaambo aaka kujatikizya basimizyaabo 4​ alimwi kujatikizya Yahushua mu BaLoma 9:5. Inzila yabili eeyo Paulu mbwabelesya kaambo njakwaamba kuyandisya kwa buntu ooko kuteendelani akuyanda kwa Yahuwah:

BaLoma 8:4-5 kuti bululami bwa-Mulao bukalondolwe mulindiswe, swebo tuteendi mbuli nyama anukuti mbuli Muuya. 5Nkaambo basinyama balayeeya makani aanyama, anukuti basimuuya balayeeya makani aamuuya.

Swebo tweelede kuzyamya mu busanduluzi bwesu. Ikuti, kweendalanya ku buntu, kacaambilizya kuti Yahushua wakali kupona kataninga zyalwa, nkokuti awalo Abulahamu mbweenya, alimwi, nkokuti aswebo mbweenya.

Basicikolo bakatondezya kuti eeco ciimo citazyibiki ca BaLoma 9:5 ncintu ciinganya kusandulula cabululeme. Nokuba boobo, kutegwa busanduluzi bweendelane a lusyomo lwa Paulu, kapati mbuli bwaambidwe mu BaLoma, swebo tweelede kukosozya kuti Paulu wakali kutembaula Yahuwah Taata kuleka kwaambilizya kuti Yahushua ngu leza. Kuya kumbele, ibusongo inga bwazubulula kuti tusimpe lwiiyo lwesu lwa buleza alwa Kristu atalaa tumpango tusalala alimwi tutadonaikwi, kuleka tooto tutamvwikisyi alimwi tukatazya kusandulula.


1 Bruce Metzger, “The Punctuation of Romans 9:5,” Christ and Spirit in the New Testament, Barnabas Lindars, ed. (Great Britain: Cambridge University Press, 1973), peeji. 97ff.

2 Johane 14:6; BaEfeso 2:18; 3:11-12; BaHebulayo 4:14-16.

3Maako 14:61; Luuka 1:68; BaLoma 1:25; 2 Bakolinto 1:3; 11:31; BaEfeso 1:3; 1 Petulo 1:3.

4 BaLoma 9:3.


Eeci ncibalo citali ca-WLC. Cakazyila ku: https://oneGodworship.com/christ-who-is-over-all-God-blessed-forever/

Twakagwisya mucibalo citaanzi woonse mazina aa mituni ngobaita Taata a Mwana, kubikka mucibaka cangawo mazina mataanzi ngubaapedwe. Kuyungizya waawo, swebo twakajokolosya muMangwalo mazina ookwa Taata a Mwana mbuli mbwaakalembedwe kutaanguna abalembi ba Bbaibbele bakayoyelwa moza. Nkamu ya -WLC

Eeci cibalo tacili ca WLC. Eelyo notubelesya zilembedwe aabalembi balaanze lya nkamu, tusimba buyo zyeezyo zyeendelana 100% a Bbaibbele a lusyomo lwesu cino ciindi munkamu ya WLC. Aboobo eezyo zibalo inga zyalanganyigwa kuti nzya nkamu ya WLC. Twakalelekwa kapati amulimo wabalanda ba Yahuwah banjaanji. Pele tatukulwaizyi ndinywe nobeenzuma kutalika kubala zyaalembwa abantu aabo. Eezyo nzibaalemba, twakazigwisya mumalembe eesu nkaambo kanjaanji zililubide akubaa tumpenda. Cintu cuusisya ncakuti tucilangaula mbungano yamilimo iitakwe kampenda. Ikuti konyandidwe nkaambo ka [zibalo/milumbe] iitali ya WLC, kobikkila maanu ku Tusimpi 4:18. Kuteelela kwesu nkwakuti kasimpe Kakwe kalazyokoloka, eelyo mumuni nuuyaa kumwesya munzila yesu. Tulakayandisya kasimpe kwiinda buumi, nkanko tulavwuntauzya kufumbwa nkokakonzya kujanwa.

Nguni Yahushua? Ngu Yahuwah, ngu Kristu naa Boonse bobile na?

Ino nguni Yahushua? Kuvwuntauzya kwa Barna ooko kwaatola busena mu 2014 kwakayubununa kuti 93 mu mwaanda wabantu baku Amelika1 basyoma kuti Yahushua Kristu “wakali muntu wakali kupona ncobeni.”2 Makumi cisambomwe abotatwe kuzwa mu mwaanda baamba kuti kulyaaba kuli Yahushua cicili cintu ciyandika mumaumi aabo mazubaano. Nokuba boobo, kulezya kusika acisela (43 kuzwa mu mwaanda) basyoma kuti “Yahushua wakali Leza wakali kukkala akati ka bantu.” Pele umwi nataninga wompolola kuti Muzangi!, Atusanyangule Mangwalo akumvwisyisya balo ncobayeeyela boobu.

Muntu uubikkila maanu kubala ulakonzya kubona kuti Mangwalo alizuunyene kubikka Yahushua mubusena bulaanze lya Leza [Yahuwah].

Nguni Yahushua? Ngu Yahuwah, ngu Kristu naa Boonse bobile na? image

Muntu uubala kabotu-kabotu ulakonzya kubona kuti Mangwalo alizuunyene kubikka Yahushua mubusena bulaanze kuli bwa Leza [Yahuwah]. Ngooyu mukonzyanyo:

Milimo 2:22 “Nobaalumi ba-Israyeli, amuswiilile majwi aya, Ngaa-Yahushua wa-Naza-leta, mwaalumi ngomwakatondekelwa aa Yahuwah, emilimo mipati amalele azitondezyo, Yahuwah nzyaakacita anguwe akati kanu, mbubonya mbuli mbomuzi nobeni.

BaEfeso 1:2 Amube aluzyalo aluumuno luzwa kwa-Yahuwah Taateesu aku-Mwami wesu Yahushua Messiah.

Ciyubunuzyo 12:10 Mpoonya awo ndakaswiilila ijwi ipati mujulu, lyakati, Sunu kwasika lufutuko, anguzu, abwami bwa-Leza wesu, abwami bwa-Kristo wakwe, nkaambo sikubejelezya bakwesu twaambo wawisigwa ansi, nguwe wakali kubabejelezya kuli-Leza wesu lyoonse isikati amasiku.

Ciyubunuzyo 20:6 Uli acoolwe, alimwi ulasalala, kufumbwa muntu uubuka mububuke obu butaanzi, Kulibaabo bali boobo lufu lwabili talukwe inguzu, pele bayooba bapaizi ba-Yahuwah abaKristo, bayooendelezya awe myaaka iili cuulu…

Yahuwah ngu Taata, kakuli Yahushua, muntu, ngu Kristu. Langisya akuti Yahushua tali biyo Kristu, pele ngu Messiah ookwa Yahuwah, aboobo akuyumyamyumya kwiimapana kwabo. Kuyungizya waawo, swebo tulaambilwa ziindi zili makumi obile aciloba mu Mangwalo kuti Yahushua ulaa Leza.3 Ngooyu mukonzyanyo:

1 Petulo 1:3 Alumbwe Leza, Wisi wa-Mwami wesu Yahushua Kristo! Nguwe wakatuzyalulula calweetelelo lwakwe lunji, kububuke bwa-Yahushua Kristo kulufu, kuti tube abuumi bwabulangizi.

BaLoma 15:6 kuti camoyo omwe acamulomo omwe mulemeke Leza wisi Mwami wesu Yahushua Messiah.

BaEfeso 1:17 Ndakomba kuti Leza wa-Mwami wesu Yahushua Messiah, Wisi wabulemu, amupe muuya wamaanu awaciyubunuzyo, mube aluzibo lwanguwe.

Ciyubunuzyo 1:6 Yahushua wakatubika kuba bami abapaizi kuli-Leza Wisi, kulinguwe akube bulemu abwami lyoonse kukabe kutamani, Akube boobo.

Ciyubunuzyo 3:2 ‘Amulangile, muyumye zintu zisyaala ziti fwe, nkaambo nsijene kuti milimo yako ililomede kumeso aa- Leza.

Ikuti Yahushua kali Leza, mbubuti mbwakonzya kubaa Leza kumwi walo kacili Leza lwakwe?

Nguni Yahushua? Ngu Yahuwah, ngu Kristu naa Boonse bobile na? image

Ncobeni, ootu tumoango atumwi mbuli bwa tootu tuleta mubuzyo, Ikuti Yahushua kali Leza, mbubuti mbwanga wabaaa Leza lwakwe kumwi kacili Leza? Cilapyopyonganya alimwi ciligwalangene. Kujanza limwi, Mangwalo alasalazya makani. Kufumbwa nokuli kukakatila nokucitika, Taata alikke nguugaminide kwaambwa kuti ngu Leza, kakuli Yahushua ulainduluka kwaambwa kuti ngu Messiah. Aaya makani ayumyayumya kaamo kakwe mwini Yahushua kuti Taata “alikke ngo Leza wakasimpe” kakuli walo nugu messiah ooyo Yahuwah ngwaakatuma (Johane 17:1, 3).

Mukwiimpanya kuli ceeco bunji bwa Banakristu ncobasyoma, ibbala lyakuti Messiah alyeenzinyina lyaci Hebulayo, lyakuti, Messiah, taali mabala aambilizya Leza. Amwi mazina aayendelana mbuli bwa uunanikidwe, ayimnina muntu ooyo wakasetekanyigwa akusalilwa mulimo kuli Yahuwah. Mufundisi wa bupaizi a busongo, Douglas McCready, ulemba kuti:

Mu BuJuuda bwamu Bbaibbele, ibbala lyakuti “messiah” tiilyakali kwaambilizya ciimo ca bulemu, alimwi bamajuuda bamu ciindi ca [Yahushua] tiibakali kulangila messiah wabo kuba muntu uumbi kunze lya muntususu.4

Ibbala lyakuti Kristu lilibelesyedwe kwiinda ziindi 5005 Cizuminano Cipya mukwaamba Yahushua, alimwi eeci citondezya umwi akataa milmo yakwe mbuli mwami uunanikidwe ookwa Yahuwah. Eeci ncuuno ca bulemu, nokuba boobo, tacili cakwe mubulengwe. Petulo wakakambauka mu Buzuba bwa Pentekosti kuti wakali Yahuwah ooyo wakabamba Yahushua kuba Mwami a Messiah:

Milimo 2:36 “Aboobo iŋanda yoonse ya-Israyeli izibisye kuti oyu Yahushua nguwenya ngomwakabambula, Yahwuah wamucita abe Mwami a-Kristo.”

Umwi inga wayeeyela kuti ikuti Mangwalo kaazuunyene boobu kutondezya kuti Yahushua ngu Messiah–kwa ziindi zili myaanda yongaye–inga ayungizya kuyumyayumya ikuti naali leza. Nokuba boobo, kunyina lyo notwaambilwa mu Mangwalo kuti Yahushua ngu Leza, Leza Mwana, Leza uuzyaluludwe, nokuba muntu wabili mumutwe wa Baleza botatwe. Aabo balanganya bupati bwa Mangwalo beelede kukatazyigwa kuti malembe aastekene alisalazyide akwiinduluka kanjaanji kutondezya kuti Yahushua ngu Kristu pele kutali kuti ngu Leza. Basicikolo balazumina kuti kuganta Yahushua abee ngu Leza takujanwi mu Mangwalo. Mufundisi wa Bbaibbele a mulembi uuzyibidwe William Barclay waamba kuti:

Kunyina mpotwaambilwa cigaminina mu Mangwalo kuti Yahushua ngu Leza, Leza Mwana, Leza muzyalululwa, nokuba muntu wabili mumutwe wa baleza botatwe.

Nguni Yahushua? Ngu Yahuwah, ngu Kristu naa Boonse bobile na? image

Ciindi aciindi alimwi, Mulumbe Wane ukanana kuti Leza wakatuma [Yahushua] kuzya munyika. Ciindi aciindi alimwi, tulabona [Yahushua] kapaila kuli Leza. Ciindi aciindi alimwi, tulabona [Yahushua] katalelemi, katabuzyilili, alimwi katambula cakuteenkela kuyanda kwa

Leza lwakwe mwini. Kunyina pe Cizuminano Cakale mpocitondezya [Yahushua] kuti ngu Leza.6 Walo waamba kuti: “Ooyo wandibona wamubona Leza.” Kuli zibeela zya Leza nzyetabwene muli [Yahushua]. Ime nsyekubwene kuzyiba cili coonse muli [Yahushua], nkaambo kuli zintu zimwi [Yahushua] nzyaatakazyi.7

Alimwi kweendelanya kuli sicikolo wa Bbaibbele mulembi uuluulwa N.T. Wright:

“Messiah” naa “Kristu’, taciimininin ‘yooyo uulaa bulemu bwa kujulu.” Ncintu cisweesya kapati kubelesya mabala aayo kubee nkulemba mubufwaafwi [mbokulemebdwe bwini] kuti ndi zina lyabulemu nokuba lyokwa [Yahushua]. Ncintu cuubauba kukazya kuti [Yahushua]…wakali kusyoma kuti ngu Messiah. Ncintu ciinda kuyuma, almwi caandeene kapati, kukazya kuti walo wakali kuyeeyela munzila imwi kuti wakali kulanganyigwa aanga ngu leza wa Isilayeli.8

Alimwi ncintu cipati kuti sicikolo wa Bbaibbele uuluulwa a mulembi James Dunn, kalembede mubbuku lyakuvwuntauzya kwakwe lyakuti, Christology in the Making, “Swebo tatukonzyi kutaminina kuti Yahushua wakali kulisyoma kuti Mwanaa Leza wakazyalululwa9

Hena Yahushua ngu Yahuwah a Kristu boonse bobile na?

Kwiita Yahushua kuti ngu Yahuwah a Kristu ncintu cilengelezya kupyolongana. Mbuli mbokwaambwa kale, ikuti Yahushua kali Leza, mbubuti walo mbwanga wabaa Leza wakwe? Kuyungizya waawo, ikuti Yahushua kali leza, tacikwe maanu kuli nguwe kuti ayandike kunanikwa akupegwa nguzu kuli Yahuwah. Mukwiimpanya, ngu Yahuwah uupa nguzu ku balanda bakwe. Mbuli mulembi amufundisi Bill Schlegel mbwapandulula:

“Kristu” (Muci Hebulayo, “Messiah”) ciiminina “uunanikidwe”. Mububambe bwa mabala, eelyo bbala ndibbala lisandulula caacitika kale musyule. Ooyo wakananikwa wakananikwa aamuntu uumbi. Ooyo uunanika tali nguwe uunanikwa. Mu Bbaibbele, Leza ngonguwe Uunanika, alimwi ooyo Leza ngwaakananika wiitwa kuti ngo Kristu Messiah). Ooyo Uunanika tali nguwe Uunanikidwe pe… Kusyoma kuti [Yahushua] ngo Kristu ciiminina kusyoma kuti [Yahushua] ngonguwe wakananikwa aa Leza/Messiah mu Bbaibbele takonzyi kuba Leza, nkaambo Leza wakasala akunanika Messiahn, saa mbubuti Yahushua mbwanga wasumpulwa kukkala aciimo ca Kristu-Mwami a kupegwa nguzu kuti kali kale Leza? Ede Yahuwah ulisumpukide kale kwiinda naba mwai wiinda kusumpulwa?

Kuyungizya waawo, mbubuti Yahuwah mbwanga wasumpulwa kujjanza lya lulyo lwa Yahuwah, eeco cuuno cilaa nguzu zya kupegwa buya? Ikuti Yahushua naali Yahuwah, walo naakakkede kale abusena bwiinda kusumpukaakutambula bulemu kwiinda boonse mbuli leza. Kubambwa kuba Mwami a Kristu inga kwaba kuubaulwa.

Mbubuti Yahushua mbwanga wasumpulwa kukkala cuuno ca Kristu-Mwami akupegwa nguzu kuti walo kali Leza kale? Ede Yahuwah ulisumpukide kale kwiinda naba mwami wiinda boonse kusumpuka?

Nguni Yahushua? Ngu Yahuwah, ngu Kristu naa Boonse bobile na? image

Kujanza limwi, cimvwika kuba ca maanu kuti Yahushua waku Nazaleta wakali kuyandika kunanikwa kuli Yahuwah kuti acite mulimo wa Yahuwah ngwaakamwiitila kuti acite. Kuyungizya waawo, nkaambo Yahushua wakasumpulwa biya mbuli bulumbu bwa kuteelela kujanza lyalulyo lwa Yahuwah inga ooko kwaba kusumpulwa kwa masimpe akulemekezyegwa bwinibwini (Bafilipo 2).

Bamwi bakazya kuti ciimo cabuntu cokwa Yahushua kale cilijisi kale Lezacakasumpuka kale, alimwi cakapegwa kale nguzu zya kulela. Nokuba boobo, ooyu muzeezo kunyina mpuujanwa mu Mangwalo. Kunze lyaboobo, wakabbuka akataa loped amidst fierce, protracted kukazyanya kuyoosya, kwakatola ciindi akataa Bamatata ba Cikombelo bakakwelelezydwe aa BuGiliki. Mufundisi wa lwiiyo lwa Buleza A.T. Hanson, waamba kuti:

Kunyina sicikolo munkutwe wa Cizuminano Cipya uunga wataminina kuti lusyomo lwa Baleza botatwe lwakayiisyigwa aa [Yahushua], nokuba kukambaukwa aa Banaktistu bataanzi, nokuba kulembwa aa mulembi wa Cizuminano Cipya. Mubwini lwakabungililwa aasyoonto-syoonto mukuya kwa myanda mitaanzi ya myaka mukusoleka kubamba lusyomo lwa Leza lumvwika kubaa maanu.11

Ncobeni, muzeezo wa ziimo zyobile zya mubili ookwa Yahushua tiiwakabikkwa mumulawo wa cikombelo kusikila muswaango waku Chalcedoni mumusela wasanu.

Kukazyanya Kwa Masimpe

Kuleka mbuli miswaangano yakakkalwa kaciindide ciindi ca Bbaibbele, kukazyanya kwakali mumazuba aamulimo wa Yahushua taakali aakuti peepe tali nanka kuti walo wakali Yahuwah, pele akali aakuti naa wakali nokuba kuti taakali Kristu:

Johane 7:40-44 Bamwi bankamu, nobakamvwa majwi aya bakati, Ncobeni oyu muntu ngomusinsimi oyo. 41Bamwi bakati, Oyu ngu-Kristo. Pele bamwi bakati, Ena, sena Kristo inga ulazwa mu-Galilaya? 42Sena Magwalo taambide kuti Kristo ulazwa kumukowa wa-Davida, ulazwa ku-Betelehemu, kumunzi nkwaakali kukede Davida? 43Kwakaba kwaanzaana akati kankamu nkaambo kakwe, 44Bamwi bakali kuyanda kumujata, pele takukwe muntu uwakabika maanza alinguwe.

Bantu banji bakasyoma kuti Yahushua wakali Messiah wakatumidwe aa Yahuwah, alimwi bakalyeempa cakuliyandila. Ngooyu mukonzyanyo, Martha, mucizyi wa Maliya a Lazalosi, bakamuzumina Yahushua kuti wakali Kristu:

Johane 11:27 Wakamwaambila kuti, Ii, Mwami, ndazumina kuti nduwe Kristo, Mwana a-Yahuwah, nguwenya oyo uutegwa uleza muno munyika.”

Nokuba kuti bamwi babelesya zina lyakuti Mwanaa Leza kutondezya buleza bwa Yahushua, pele nobuba BuJuuda nanka bukombi bwa mituni bwa mazuba aana Yahushua tiibakateelede zina eeli munzila eeyi. Nociba cikombelo citaanzi.

Nguni Yahushua? Ngu Yahuwah, ngu Kristu naa Boonse bobile na? image

Bamwi balizingidwe kusandulula zina lya mutwe lyakuti , Mwanaa Leza [Yahuwah],kuti lyaamba uumwi wabulemu bwa kujulu wakali kupona kataninga zyalwa. Nokuba boobo, kusanyangula mu Bbaibbele kuyubununa kuti, mbwaanga kwakali bana ba Yahuwah banjaanji, nkokuti eelyo zina ligaminina Messiah. A, McCready utusalazyila zina eeli:

Kakuli bamwi bakabelesya zina lyamutwe lyakuti Mwanaa Leza kwaamba buleza bwa [Yahushua], buJuuda nokuba kukomba mituni kwa mumazuba aana [Yahushua] tiibakamvwisyide zina eeli munzila eeyo. Nociba cikombelo citaanzi.12

Wright ulazumina kuzubulula kwa McCready:

…majwi aakuti ‘mwanaa Leza’ alasweesya nkaambo kakuti mu BuJuuda kakutaninga sika Bunakristu alimwi kabusikide, ncolyaambilizya tacili Isilayeli, liiminina kuti ooko nkuteelela kwa Bunakristu kutaanzi…13

Ninzi Yahushua ncaakaamba?

Bumboni bwa Yahushua bwakali bwakuti walo wakali Kristu:

Johane 4:25-26 Mwanakazi wakamwaambila kuti, Ndilizi kuti Mesiya uleza (uutegwa Kristo), asika uyootupandulwida zintu zyoonse. 26 Yahushua wakamwaambila kuti, Ede kai, ndime Mesiya.

Johane 10:24-25 Pele Nkaambo kaako ba-Juda bakamubunganina, bakamwaambila kuti, Ino ulaleka lili kutubikilila? Anooli nduwe Kristo, twaambile antangalala. 25Yahushua wakabavuwa kuti, Ndakamwaambila, pele tamusyomi. Milimo njencita muzina lya-Taata, njiindilungulula?

Nokuba tumpango tumwi tupedwa bumboni, kunyina pe Yahushua nkaakataminide kuba Yahuwah. Millard Erickson, mufundisi wa cikolo caba Baptisti seminary professor and author, concedes the point:

Ncobeni, Yahushua kunyina pe naakazuumuka kutaminina wakali Leza pe. Walo taakaamba nokuba mumajwi masyoonto kuti “Ime ndime Leza.”14

mukaintu-ulapaila

Mulumbe wa Johane

Cilagambya kuti, twaakaambilwa kuti mulumbe wa Johane tuukonzye a Milumbe Yakalembelwa Antoomwe nkaambo uyubununa buleza bwa Kristu muli nguwo. Nokuba boobo, Johane ulisalazyide kwaamba kuti mulimo ngwaakalembela mulume wakwe ngwakuti swebo tukakonzye kusyoma muli Yahushua Messiah, kuleka kuti swebo tusyomemkuti walo ngu Yahuwah:

Johane 20:30-31 Zitondezyo zimwi zinji Yahushua wakazicita kumeso aabasikwiiya bakwe, izitalembedwe mubbuku eli. 31Anu ezi zyakalembwa kuti mukasyome kuti Yahushua ngu-Kristo, Mwana a-Yahuwah, akuti kukusyoma mukabe abuumi muzina lyakwe.

Ncobeni, ciyubunuzyo ca buleza bwa Yahushua inga caba cintu cipati cimbi eeco cinga cakulwaizya kulemba mulumbe wakwe kwiinda yooyo wakuti Yahushua ngu Kristu. Pele, Johane wakalembelezya makanze aakwe aakulemba kut ngakuti swebo tukonzye kusyoma kuti Yahushua ngo mwami wakasalwa alimwi uunanikidwe.

Ncibaali Kusyoma Bamwi

Nokuba kuti bamwi tiibakazumina kuti Yahushua wakali Kristu, madaimona akalimuzyi bwinibwini kuti wakali ni:

Luuka 4:41 Abalo badaimona bakazwa kubanjibanji, boompolola bati, Yebo uli Mwana a-Leza, Walo wakabatapatila, taakwe naakabazumizya kwaamba, nkaambo bakalimuzi kuti ngu-Kristo.

“…anu eezi zyakalembwa kuti mukasyome kuti Yahushua ngu Messiah, Mwanaa Yahuwah; akuti kukusyoma mukabe aabuumi muzina lyakwe.” (Johane 20:30-31)

Nguni Yahushua? Ngu Yahuwah, ngu Kristu naa Boonse bobile na? image

Kwiina mubuzyo, madaimona naakali muzyi Yahushua kuti naakali Singuzuzyoonse. Pele kufumbwa nibakali kuswaangana Yahushua a madaimona, kunyina naakali kumwaamba kuti ngu Yahuwah. Unze lya boobo eezyo nzyakaambwa kujatikizya Yahushua kuzyila kuli Petulo cakali ciyubunuzyo ncaakapedwe kuzwa kuli Yahuwah Wisi:

Mateyo 16:15-17 a 20 Nkabela wabaambila kuti, pele inywe mulaamba kuti ndimeni? 16Lino Simoni Petro wakavuwa, wamwaambila wati, Nduwe Kristo, Mwana a-Yahuwah muumi. 17Nkabela Yahushua wakavuwa, wamwaambila wati, Uli acoolwe, Simoni mwana a-Jona, nkaambo teensi bantu balya maila bakakuyubulwida boobu, ngu-Taata uuli kujulu. 18ndakwaambila kuti nduwe Petro. Atala amwala oyu mpenzooyakila imbungano yabantu bangu, nkabela milyango yabasikufwa tiikoozoomuzunda. 19Alimwi nzookupa zijaluzyo zya-Bwami bwakujulu, nkabela zyoonse nzyoti kaange ansi ziyooangwa kujulu, azyalo zyoonse nzyoti kaangulule ansi ziyooangululwa kujulu. 20Lino wakalailila basikwiiya kuti bataambili muntu naba umwi kuti ngu-Kristo.

Yahuwah wakaamba kuti Yahushua wakali Kristu. Kunyina pe Yahuwah naakalanganya Yahushua kuti ngu lezanyina. Mubwini, mu mulumbe wa Luuka wa ciindi nceenya eeco, Petulo waamba Yahushua kuti ngu “Kristu wa Yahuwah,” kuleka Yahuwah wa Kristu.16 Eeci ciyubunuzyo cabulemu cakeelede kuba maseseke kwa ciindi eeco. Aayo “maseseke,” nokuba boobo, taakali aakuti Yahushua wakali Yahuwah pele kuti wakali mwami wakasyomezyedwe.

Masunko Ookwa Yahushua

Pele ino mbuti eelyo Yahushua naakaangwa akubetekwa aa Pilato? Tee kayi mulandu ngwaakatamikizyigwa wakali wakti wakalyaamba kuti walo ngu Yahuwah? Kutali kweendelyanya mbolyaamba Bbaibbele:

Mateyo 26:63 But Pele Jesu wakaumuna buyo. Lino mupaizi mupati wakamwaambila wati, Ndakukonkezya kuli-Leza muumi kuti utwaambile na nduwe Kristo Mwana a-Yahuwah.”

Luuka 23:1-3 Then Ndilyonya bakanyamuka boonse babuleya bamutola kuli-Pilato. 2Batalika kumubika kaambo, baamba kuti, Twakamujana oyu ulenga­ wida cisi cesu, ukasya kupa Kaisara mutelo, uamba kuti, Ndime Kristo Mwami. 3Pilato wakamubuzya wakati, Nduwe Mwami waba-Juda na? Wakavuwa kuti, Waamba.”

Johane 19:21 So Nkaambo kaako bapaizi bapati baba-Juda bakamwaambila Pilato bakati, Utalembi kuti, Mwami waba-Juda, pele lemba kuti, Wakaamba kuti, Ndi Mwami waba-Juda.’”

Eelyo Yahushua naakazikidwe aciciingano, wakanongwa akufubaazyigwa nkaambo ka kulyaamba kuti wakali Kristu, mwami wa Isilayeli, kuleka kutaminina kuba leza.

Nguni Yahushua? Ngu Yahuwah, ngu Kristu naa Boonse bobile na? image

Ninzi acimwi cakwaamba, eelyo Yahushua naakaanzikidwe aciciingano, wakanongwa akufubaazyigwa kuti wakali kulyaamab kuba Kristu, mwami wa Isilayeli, kuleka kuti wakali kutaminina kuba leza:

Maako 15:29-32 Lino boonse ibakali kwiinda oko bakali kumuzindaula akuzunzya mitwe, bati, Ha! yebo owati kamwaye intempele akwiiyaka mumazuba otatwe! 30Koseluka aciingano, lifutule. 31Mbubonya abalo bapaizi basimutwe abalembi bakali kumusabwida kukwaambilana kuti, Bamwi wakabafutula, pele mwini takonzyi kulifutula. Nkooko, Kristo mwami waba-Israyeli aseluke lino aciingano, tubone, tuzumine. Abalo abo mbaakabambulwa abo bakali kumusyolauka.

Luuka 23:39 Umwi kulibaabo abakabisya, abakabambulwa, wakamutukana kuti, Sena nduwe Kristo? Lifutule omwini aswebo!”

Kakwiina kudonaika, kutaminina kuba Yahuwah niwakali mulandu mupati, pele mulandu ngwaakatamwa Yahushua wakali wakuti walo abasikwiiya bakwe bakaamba kuti walo wakali Messiah.

Mulumbe Kakwiindide Kubuka Kuzwa Kubafu

Nokuba leelyo Yahuwah naakasumpula Yahushua ku janza lya lulyo lyakwe, mulumbe wakazumanana wakali wakuti walo wakali Kristu, kutali Keza wakazyalululwa. Kufumbwa mulumbe waakambaukwa nokuba makani mabotu aakaabanyigwa, kufumbwa naa akali ku BaJuuda nokuba BaGiliki, taakali aakuti Yahushua wakali Leza wakafwida zinyonyoono zya nyika pe. Kunza lyaboobo, lyoonse akali aakuti Yahushua wakali Kristu:

Milimo 5:42 Mazuba oonse tabakalekede kwiisya akukambauka muntempele amumaanda kuti Yahushua ngo-Kristo.

Kunyina pe Paulu naakayiisya nokuba kusoleka kutondezya kuti Yahushua wakali Yahuwah naa Yahuwah-wakazyalululwa. Kunze lyaboobo, mulimo wakwe lyoonse wakageme kukwaambilizya Yahushua kuti ngo Messiah:

Milimo 9:22 Kwalo Saulo [Paulu] wakali kuya bukomena kunguzu, wakabainda ba-Juda abakakede mu-Damasko kusinizya kuti Yahushua ngu-Kristo.

Milimo 17:2-3 Eno Paulo, mbuli mbwaakazibide, wakanjila kulimbabo, Ma-Sabata otatwe wakabandika abo makani aaMagwalo, 3ulapandulula akutondezya kuti Kristo wakeelede kupenga akubuka kubafu. Alimwi wakati, Ooyu Yahushua ngwemwaambila, ngonguwe Kristo.”

Milimo 18:5 Elyo nobakasika ba-Sila a-Timoteo kuzwa ku-Makedoniya, Paulo wakanjidwe makani, wakabalungulwida ba-Juda kuti Yahushua ngu-Kristo.

Kaambo keni Yahuwah ncaakasumpula Yahushua kujanza lyakwe lya lulyo nka kuteelela kwakwe, nokuba naakalangene aa lufu luyoosya.

Nguni Yahushua? Ngu Yahuwah, ngu Kristu naa Boonse bobile na? image

Ikaambo keni Yahuwah ncaakasumpula Yahushua ku janza lyakwe lya lulyo nka kuteelela kwakwe,nokuba naakalangene aa lufu luyoosya. Mbulumbu nzi bwa Yahushua akaambo kakuteelela kwakwe? Heba kumamanino aamusela, mazwi woonse ayoofugama akuzumina kuti kamamanino kuti Yahushua ngu Yahuwah? Peepe! Kutali lyaboobo, pele kuti walo ngu Messiah:

Bafilipo 2:9-11 Nciceeco Yahuwah ncaakamusumpula akumupa izina ibotu kwiinda mazina oonse, 10kuti BOONSE BAFUGAME AMAZWI cakulemeka izina lya-Jesu, nibaba baansi nibaba bakujulu nibaba bali kunsi anyika, 11alimwi kuti indimi zyoonse zizumine kuti Yahushua ngu-Mwami cakulemeka Yahuwah Taateesu.

Tacigambyi kuti, Apollos, mukambausi wakatazyibidwe kapati mu Bbaibbele, wakapa mulumbengweenya mbuli wa Paulu:

Milimo 18:28 nkaambo ba-Juda wakabazunda enguzu mukati kabantu, ulatondezya a-Magwalo kuti Yahushua ngu-Kristo.

Ncinzi eeco Mangwalo ncaakali kutondezya? Kuti Yahushua wakali Yahuwah na? Peepe, kunze lyaboobo kuti wakali Messiah.

Basikwiiya bakacita maleele akutanda madaimona mu zina lya Yahushua Messiah alimwi kutali muzina lya Yahushua, aanga ngu Yahuwah:

Milimo 3:6 Ndilyonya Petro wakati kulinguwe, Insiliva niiba ngolida nsijisi pe, kwalo neenjisi ndakupa, Muzina lya-Yahushua Kristo wa-Nazaleta, nyamuka, uyende!”

Milimo 16:18 Wakacita obo mazuba manjimanji. Kwalo Paulo wakapya moyo, wacebuka wati kumuuya, Muzina lya-Yahushua Kristo ndakulailila kuti uzwe mulinguwe. Wakazwa nciconya eco ciindi.

Nguni mwaalumi wakazyila ku Nazaleta? Yahuwah wakazyaluludwe na? Munt wabili mumutwe wa baleza botatwe na? Naa Messiah, ooyo wakatumwa aa Yahuwah? Ciya biyo mbuli mboyingula naa uyaamikide bwiinguzi bwako ku tunsiyansiya twa musela wane naa Mangwalo. Mu ziyanza zyakatobela kumbelaa Bbaibbele swebo tweelede kusyoma kuti Yahushua ngu Yahuwah kutegwa tufutulwe. Pele kweendelanya aa Mangwalo, swebo tulazyalululwa alimwi kuti katusyoma kuti Yahushua ngo Kristu:

1 Johane 5:1 Kufumbwa muntu uuzumina kuti Yahushua ngu-Kristo ulizyedwe kuli-Yahuwah, alimwi umwi aumwi uuyanda uwakamuzyala ulamuyanda alakwe uwaka­ zyalwa kulinguwe.

Yebo umwaamba kuti nguni?

ingala-zya-lavaredo-zyotatwe


1 Barna wakabelesya mukonzyanyo wa bapati bainda myaka kkumi alusele baku zyooko zili 50 mu Amelika.

2 “What Do Americans Think of Jesus: Man, Myth, or God?” The Christian Post, Mukubwenkaangala 15, 2017, cakazubulwa mu 10-02-19.

3 Messiah ulijisi Lezaa wakwe: Mika 5:4; Intembauzyo 45:6-7; Intembauzyo 22;1; Intembauzyo 89:26. Yahushua ulijisi Leza: Mateyo 27:46 (2x); Maako 15:34 (2x); Johane 20:16-17; BaLoma 15:5-6; 2 Bakolinto 1:2-3; 11:30-31; BaEfeso 1:15-17; BaHebulayo 1:8-9; 1 Petulo 1:3; Ciyubnuzyo 1:4-6; 3:2; 3:12 (4x). — Maako 15:34

4 Douglass McCready, He Came Down from Heaven: The Preexistence of Christ and the Christian Fatih, (IVP Academinc, 2005), p. 55.

5 Kristu (Yahushua Kristu, Kristu Mwami, aamwi mazina) abelesyegwa kwaamba Yahushua ziindi zili 503 mu Cizuminano Cipya. Messiah ndi zina libelesyedwe ziindi zyobile (messias muci Giliki). Herbert Lockyer, All the Divine Names and Titles in the Bible, (Grand Rapids, MI: Zondervan Publishing House), 1975, p. 101-102; 104-105, a 206.

6 Mufundisi Barclay: “Pele tulajana kuti kufumbwa ciindi mu Cizuminano Cipya eelyo Jeesu nalibonya aanga wiitwa kuti Leza kuli penzi lya kunonga cilembedwe nokuba cisanduludwe.” William, Barclay, Jesus As They Saw Him: New Testament Interpretations of Jesus. (Grand Rapids: Wm. B. Eerdman’s Publishing, 1983), p. 21

7 William Barclay, The Mind of Jesus, (Harper & Rowe, 1961), p. 56.

8N.T. Wright, “Jesus’s Self-Understanding” NTWrightPage – cakazubulwa mu 4-15-19 http://ntwrightpage.com/2016/04/05/Jesus-self-understanding/

9James Dunn, Christology in the Making, (Wm. B. Eerdmans Publishing, 1996 ), p. 254.

10 Bill Schlegel, “Do You Love God’s Child, The Person Who Believes Jesus is the Christ? Comments on 1 John 5:1,” Land and Bible, 9-27-91; cakazubulwa mu 9-27-91.

11 Anthony Tyrrell Hanson, The Image of the Invisible God, (London: SCM Press, 1982), p.87.

12 McCready, p. 56

13 N.T. Wright, “Jesus’s Self-Understanding” NTWrightPage – cakazubulwa mu 4-15-19 http://ntwrightpage.com/2016/04/05/Jesus-self-understanding/

14 Millard J. Erickson, Introducing Christian Doctrine, (Grand Rapids, MI: Baker Academic, 1992, 2001)

15 Luuka 4:34.

16 Luuka 9:20.


Eeci ncibali citali ca-WLC. Cakazyila ku: https://oneGodworship.com/who-is-Jesus-God-christ-or-both/

Twakagwisya mucibalo citaanzi mazina aamituni woonse ngobaulikide taata a Mwana, akubikka mucibaka cangawo mazina mataanzi ngubaapedwe. Kuyungizya waawo, twakojokolosya mu Mangwalo mazina aa Taata a Mwana, mbuli mbwaakalembedwe kutaanguna a balembi ba Bbaibbele bakayoyelwa moza. Nkamu ya-WLC

Eeci cibalo tacili ca WLC. Eelyo notubelesya zilembedwe aabalembi balaanze lya nkamu, tusimba buyo zyeezyo zyeendelana 100% a Bbaibbele a lusyomo lwesu cino ciindi munkamu ya WLC. Aboobo eezyo zibalo inga zyalanganyigwa kuti nzya nkamu ya WLC. Twakalelekwa kapati amulimo wabalanda ba Yahuwah banjaanji. Pele tatukulwaizyi ndinywe nobeenzuma kutalika kubala zyaalembwa abantu aabo. Eezyo nzibaalemba, twakazigwisya mumalembe eesu nkaambo kanjaanji zililubide akubaa tumpenda. Cintu cuusisya ncakuti tucilangaula mbungano yamilimo iitakwe kampenda. Ikuti konyandidwe nkaambo ka [zibalo/milumbe] iitali ya WLC, kobikkila maanu ku Tusimpi 4:18. Kuteelela kwesu nkwakuti kasimpe Kakwe kalazyokoloka, eelyo mumuni nuuyaa kumwesya munzila yesu. Tulakayandisya kasimpe kwiinda buumi, nkanko tulavwuntauzya kufumbwa nkokakonzya kujanwa.

Yahushua, Mbusongo bwa Yahuwah

Ba Josefa a Maliya nibakamanizya kujuzya Yahushua mu Tempele, twaambilwa kuti ooyu mwana wakali kuyaa kukomena akuyungizya kubaa busongo.

Luka 2:40 Ooyu mwana [Yahushua] wakakomena, waba anguzu, wakalizywide busongo; aluzyalo lwa Yahuwah lwakali kuli nguwe.

“Wakakomena mwana [Yahushua] wakaba anguzu, wakalizywide busongo, aluzyalo lwa-Yahuwah nguwe lwaali kuli.” (Luuka 2:40)

Yahushua, Mbusongo bwa Yahuwah image

Eelyo Yahushua naakalaa myaka yakuzyalwa iili kkumi ayibili, walo amukwasyi ookwabo bakabweza lweendo kuya ku Jelusalema ku Pobwe lya Pasika. Nibakazyokela ku Nazaleta, bazyali bakwe bakaibaluka kuti taakali aambabo. Bakamuyandaula limwi bakaakumujana uli mu tempele, ulikkede akataa bamayi:

Luuka 2:46-47 munsi lya mazuba otatwe bakamujana ulikkede akati ka bamayi ulabaswiilila akubabuzya, 47boonse bakamuswiilila bakayoowa kukuziba kwakwe akukuvwuwa kwakwe.

Luuka ukosozya kaano aaka ka kufundisyigwa-kwa-Messiah kwaamba kuti, alimwi, Yahushua wakayungizya kukomena mu busongo:

Luuka 2:52 Eno Yahushua wakakomena mu busongo a ciimo, amukukonda Yahuwah abantu.

Ikuti Yahushua kali Yahuwah, mbuli bupaizi bwa tunsiyansiya mbobutaminina, ootu tumpango tutuletela penzi likatazya. Mbubuti Busongo-bwa-muzyalululwa mbobuzumanana kusumpuka akuyungizya kubaa busongo, ikuti Yahushua kali wakalijisi kale busongo. Kuyungizya waawo, Luuka ulemba kuti Yahushua wakatambula aluzyalo kuzwa kuli Yahuwah akubedwaa lweengelelo, wakali kuyaa kuyungizya akupegwa luzyalo. Ikuti Yahushua kali Yahuwah, nkaambo nzi ncanga Yahuwah wabula lweengelelo aluzyalo lwa Yahuwah? Ootu ntwaambo tulizambaila akukazyanya.

Bamwi inga bakazya kuti nciimo biyo ca buntu bwa Yahushua cakali kuyaa kukomena mu busongo cilikke, kakuli ciimo cakwe ca bulemu bwa kujulu cakali jisi kale busongo kukabe kutamani. Pele muzeezo wakuti Kristu ulaa ziimo zyobile, uuzyibidwe akuti kuswaangana buntu a ciimo ca bulemu mumubili omwe, tuujanwi mu Mangwalo pe.

Kunyina mibandi yacigaminina mu Cizuminano Cipya eeyo iijatikizya ziimo zyobile zya Buntu bwa Kristu kubee muntu wabulemu bwa kujulu kumwi kacili muntususu, alimwi mbwaanga kuzwa ku mazuba mataanzi aa Bunakristu, bamayi ba buleza bakali kukazyanya nzila ziindene zya kulanganya ziimo zyobile eezyo, muziindi zimwi kwakali kunga kwakkalwa muswaangano kuzekelana makani aa ziimo zyobile eezyo, nanka kupambukana mu lusyomo.10

Muzeezo wa ziimo zyobile zya Kristu wakasyuuka kutila ciindi cikubwene. Tiikwakali biyo kusikila ku Muswaangano waku Chalcedon mu 451AD eelyo lusyomo oolo nilwakazumizyigwa amulawo wa Cikombelo.

Yahushua, Mbusongo bwa Yahuwah image

Ncobeni, mufundisi wa Buleza, Millard Erickson, ulemba kuti:

[Ziimo zyobile zya Yahushua] ndipenzi liinda kukatazya akataa twaambo twa buleza toonse, akweelana aa Baleza botatwe kukatazya kumvwisyisya…Eeli penzi lilayungizya kupyopyongana akaambo ka kuceya kwa malembe aa Bbaibbele aakonzya kubelesyegwa kutabilila ziimo eezyo. Tatujisi twaambo mu Bbaibbele tugaminide kugantauka mbozyeendelana ziimo eezi. 11

Kuyungizya waawo, sicikolo wa Bbaibbele a mufundisi, Charles Feinberg, ulazumina kuti lusyomo lwakuti Yahushua ulaa ziimo zyobile talukonzyi kujanwa mu Bbaibbele:

Eelyo notuyandisisya kumvwisyisya kukamantana kwa ziimo zya buleza, azintu zijatikene muli nzizyo, talikalampi kusikila twajana kuti Cizuminano Cipya tacicisi nzila nokuba mulazyo wakulandabika lusyomo lwa ziimo zya Buntu bwa Kristu zyobile.12

Eeco cili boobo nkaambo muzeezo wa ziimo zyobile mu mubili omwe, wakapangililwa kutola ciindi cikubwene.Tiiwakazyibidwe kusikila mu Muswaano wa Chalcedon mu 451AD eelyo lusyomo lwa Cikombelo nilwakaambilizyigwa akubikkwa mumulawo. Izintu zipyopyongene azikopene mu lusyomo lwa manjezyeezya oolu ziciyandika kupasululwa kabotu-kabotu. Pele comwe cisalede, nokuba boobo, ncakuti Yahushua wakayungizya kuyaa kubaa busongo.

Kristu, Mbusongo bwa Yahuwah

BamaJuuda bakali kusyoma kuti Yahuwah wakabambwa kwiinda munguzu Zyakwe mwini zya maleele, aboobo bakamukumbila zitondezyo. Kujanza limwi, BaGiliki bakali kuvwuntauzya Leza kubelesya busongo bwa kwiiya kucikolo (luyando, kukapaula, naa kuswata (sophia), nkokuti, busongo). Pele Yahuwah wakaamba kuti inyika tiikamuzyibi Walo kwiinda mu busongo.14 Mbubuti, lino, muntu mbwanga wazyiba Yahuwah? Kwiinda muli Kristu ooyo Walo ngwaakatuma:

1 Bakolinto 1:23-24 Pele iswe tulakambauka Kristu iwakabambulwa aciciingano. Kuli baJuuda ncilebyo, kuliba Helen mbufubafuba buyo, 24anukuti kuli baabo baitidwe, nibaba baJuuda, nibaba ba Helene, ninguzu zya Yahuwah alimwi a mbusongo bwa Yahuwah.

Bamwi basandulula kaambo aaka kuti kayiminina kuti Yahushua ngu Yahuwah mbwaanga wakalyaamba kuba nguzu abusongo bwa Yahuwah. Nokuba boobo, Mangwalo apa bumboni bwakuti Yahuwah wakalitondezya naa kuliyubununa nguzu a busongo Bwakwe kwiinda mu muntu, Yahushua. Mukubula coolwe, eeci cakaba cintu ca kuligunkula kuli bamwi:

Petulo waamba kuti eelyo Yahushua naakacita maleele, wakaali Yahuwah wakali kubelekela muli nguwe.

Yahushua, Mbusongo bwa Yahuwah image

Mateyo 13:54-57 Nkabela wakasika mucisi ca banamuzyaabo wakabayiisya mu cikombelo cabo. Lino bakakankamana bakati ino muntu ooyu wabujana kuli busongo obu a anguzu eezi? 55Sa teensi nguwena mwana wa mubezi? Sa izina lya banyina teensi Maliya a mazina aaba kwabo sa tabeensi ba Jakobo, a Josefa a Simoni a Judasiq? 56Abalo bacizi bakwe sa tabako boonse nkutubede? Muntu ooyu wazijana kuli zintu ezi zyoonse? 57Nkabela bakabilila kuli nguwe. Lino Yahushua wakabaambila kuti Taakwe musinsimi uutajani bulemu kutaamba mucisi ca banamuzyaabo amumukowa wakwe mwini

Nkukuli ooyu mwaalumi nkwaakatambula busongo a nguzu zya maleele. Kweendelanya ku Mangwalo, zyakazyila kuli Yahuwah. Petulo waamba kuti eelyo Yahushua naakacita maleele, ngu Yahuwah wakali kubeleka kwiinda muli nguwe:

Milimo 2:22 “Nobaalumi ba Isilayeli amuswiilile majwi aaya: ngaa Yahushua waku Nazaleta mwaalumi ngomwakatondekelwa a Yahuwah emilimo mipati a maleele azitondezyo, Yahuwah nzyaakacita anguwe akati kanu, mbubonya mbuli mbomuzi ncobeni.15

Yahushua tali Leza uulaa nguzu zyoonse pele ncibelesyo oomo Yahuwah mwalitondezya nguzu kwiinda muli Nguwe. Kujatikizya Kristu mbwakalaa nguzu zya bulemu, mushinshimi Izaya wakapa bumboni eelyo naakalemba makanaa kuboola kwa Messiah (Kristu):

Izaya 11:2 Uyookkalwa Muya wa Yahuwah, muya wabusongo, awa kuswililisya, Muuya wa lulayo awanguzu, Muuya wa luzibo awakulemeka Yahuwah.

Messiah wakapegwa Muuya wa Yahuwah alimwi, cakugamina, a Muuya wa busongo. Kutali kuti walo wakali Yahuwah pele kuti walo wakali kunokweendela mu busongo bwa Yahuwah, kapedwe nguzu zya Muuya wa Yahuwah. Munzila njeenya, Paulu wakapaila kuti Leza wa Yahushua uyoopa basyomi baku Ephesusi muya wa busongo ngweenya ooyu:

BaEfeso 1:17 Ndakomba kuti Leza wa Mwami wesu Yahushua Kristu, Wisi wabulemu, amupe muuya wamaanu awaciyubunuzyo, mube aluzibo lwa nguwe.16

Yahushua wakatubeda busongo kuzwa kuli Yahuwah

Lugwalo lwa Paulu ku Bakolinto lulayungizya kutusalazyila kuti Yahushua wakali busongo bwa Yahuwah:

1 Bakolinto 1:30 Nkaambo ka nguwe nkimwaba muli Kristu Yahushua. Nguwe wakatubeda busongo buzwa kwa [Yahuwah] alimwi bululami abusalazigwi abununu.

“Nkaambo kanguwe nkimwaba muli Kristu Yahushua. Nguwenya wakatubeda busongo buzwa kuli Yahuwah, alimwi bululami abusalazigwi abununu.” (1 Bakolinto. 1:30)

Yahushua, Mbusongo bwa Yahuwah image

Icintu ciiminina kampango aaka cijatikizya Yahuwah, mu busongo Bwakwe, mbwaakasala kuti ciciingano ca Kristu cikabe cibelesyo cakujanya lufutuko. Bamwi bakali kulanganya mulumbe ooyu kuti ngwa bufubafuba, pele kuli baabo bafutulwa, ninguzu zya Yahuwah.17 Aboobo, Yahushua wakatondezya akuzuzika busongo bwa Yahuwah kuli baabo bakali kusyoma. Oobu busongo tiibwakatalikila muli Yahushua. Pele bwakazyila kuli Yahuwah, mbuli mbokaamba kampango.

Kuyungizya waawo, Paulu waamba kulombozya kwakwe kuti Cikombelo caku Colossae cibaa maseseke ookwa Yahuwah, nkokuti, Messiah, ooyo abe mbobulangizi bwa lufutuko ku mujuuda aku muntu Wamasi:18

  1. 2:2-3 Ndayandisya kuti myoyo yabo isimizigwe, babe alukamantano lwa kuyandana akuba aa lululamo luzwa kukumvwisyisya makani, bazibisye makani aasisidwe aa Yahuwah nkukuti Kristu. 3.Muzisisidwe zyoonse mbono zya maanu azyaluzibo.

Paul taambi kuti Kristu ngo Leza wa busongo a luzyibo pele kuti Kristu nje nzila motukonzya kujana zintu eezyo. IBbaibbele lya Good News Translation lilembedwe boobu:

Munzila Eeyi bayoozyiba maseseke ookwa Yahuwah, Kristu lwakwe. Walo ncecijuzyo cikopolola zintu ziyandisi yoonse zya busongo aluzyibo lwa Yahuwah.

Mu tumpango tongaye buyo tutobela kuzwa waawo, Paulu ucenjezya cikombelo kuti cileke kusola kubaa busongo kwiinda munzila zimbi kunze lya Messiah:

Bakolose 2:8 Amucenjele kuti kutabi muntu nabaa omwe uumuyunga kukusongwaalasongwaala akukwaamba makani aatawo aazwa kutunsiyansiya twabantu, aazwa kuzilenge zitaanzi zyaansi, aatazwi kuli Kristu pe.

Yahuwah naakamanizya kubusya Yahushua kuzwa kubafu, Kristu wakeelela kutambula busongo buyungizyidwe.

Yahushua, Mbusongo bwa Yahuwah image

Yahushua Wakeelela Kutambula Busongo

Yahuwah naakamanizya kubusya Yahushua kuzwa ku bafu, wakamusumpula kukkalila kujanza Lyakwe lya lulyo, Kristu wakalanganyigwa kuti wakeelela kutambula busongo buyungizyidwe, atala a zintu zya bulemu zimwi:

Ciyubunuzyo 5:12

Bakaamba ajwi pati bati, “Uuelede Mwanaambelele iwakajayigwa, Uuelede kutambula bwami abuvwubi a busongo. Anguzu alulemeko abulemu azilongezyo.”

Ikuti Yahushua kali Leza uuzyi zyoonse alimwi uula busongo boonse, eeci tacimvwiki kuba ca maanu mbwaanga walo weelede kuti kanoojisi kale zintu eezi muli lwakwe. Pele aaka kampango katugwasya kumvwisyisya kuti Yahushua uleelela kutambula zipego zyeebeka zyoonse eezi kuzwa kuli Yahuwah nkaambo walo wakateelela Yahuwah, kusikila ku lufu.

Mizeezo iipilingene, yakaboola kalilembedwe-kale Bbaibbele naa Ntwaambo Twakayoyelwa Moza?

Tumpango tuzubuludwe tuyubununa kunyongana kapati mumuzeezo wakatobela kalilembedwe kale Bbaibbele wakuti Yahushua ngu leza.

Ngooyu mukonzyanyo, ikuti Yahushua kali Yahuwah…

Kunyina bwiinguzi bwa Bbaibbele ku mibuzyo eeyi.

Nokuba boobo, ikuti Yahushua kali mwaalumi ooyo Yahuwah ngwaakasumpula kulela nyika mu bweendelezi Bwakwe,19 walo naakali kuyandika akupegwa busongo bwa bulemu kwiinda mbwaakapedwe Solomoni. Kuyungizya waawo, walo naali kuyandika kuyoowa Yahuwah, nkaambo Mangwalo ayiisya kuti eeco nga matalikilo aa busongo.20

Muciindi ca kucengulukila ku mizeezo iipilingene eeyo yakatobela kalilembedwe kale Bbaibbele, mbuli wa kuswaangana antoomwe kwa buntu a buleza bwa Kristu mumubili omwe, kumvwisyisya Yahushua mbwaakakomena kuyaa kubaa busongo, swebo tweelede kuyaamina ku bwiinguzi bupegwa mu tumpango twakayoyelwa moza. Eelyo notweendelana a jwi lyokwa Yahuwah akuzumina kuti Yahushua ngu Messiah muntu, swebo tweelede kumvwisyisya ncaakeelede kubaa busongo, lweengelelo, a kubedwaa nkumbu kuli Yahuwah.

Cakazyila ku https://onegodworship.com/jesus-the-wisdom-of-god/


1 Strong’s Exhaustive Concordance of the Bible; Thayer’s Greek Lexicon.

2“Wisdom,” Dictionary.com, cakazubulwa mu 10-8-19.

3 “Wisdom,” American Heritage Dictionary of the English Language, Fifth Edition, (Houghton Mifflin Harcourt Publishing Company 2016), cakazubulwa mu kkompyuta mu 11-13-19. https://www.ahdictionary.com/word/search.html?q=wisdom

4 1 Bakolinto 3:19.

5 Jakobe 3:15-16.

6 Jakobe 3:13-18.

7 Bona amu: Tusimpi 2:6; Intembauzyo 51:6 (HCSB).

8 “Wisdom,” Unger’s Bible Dictionary, (Chicago, IL: Moody Press, 1966), p. 1170.

9 1 Bami 3:12; 4:29-31, 34; 10:4-10, 24.

10 Christology, Wikipedia, cakazubulwa mu 11-11-19.

11 Millard J. Erickson, Introducing Christian Doctrine, (Grand Rapids, MI: Baker Book House, 2001), p. 234.

12 Charles Lee Feinberg, “The Hypostatic Union,” Bibliotheca sacra 92, no. 368 (1935): 412.

13 Johane 2:18; 6:30; Mateyo 12:38-39; 16:1-4; Maako 8:11; Luuka 11:16, 29; 23:8.

14 1 Bakolinto 1:18-22.

15 Langa amu Incito 10:38; Johane 10:32; 14:10, atumwi tunjaanji.

16 Ibbala liitwa cintu lyakuti “ci” talijanwi mu ciGiliki. Aboobo, majwi aakuti “imuuya wa busongo” alakonzya akusandululwa cabululeme kuti “muuya wa busongo.”

17 1 Bakolinto 1:18-31.

18 maseseke aakuti Yahuwah uyooleta lufutuko ku bantu ba masi akwalo. Langa Bakolose 1:25-29 a BaEfeso 3:3-13.

19 1 Bakolinto 15:15-28.

20 Tusimpi 9:10, Intembauzyo 111:10.


Eeci ncibalo citali ca-WLC. Cakazyila ku: https://oneGodworship.com/Jesus-the-wisdom-of-God/

Twakagwisya mucibalo citaanzi woonse mazina aa mituni ngobaita Taata a Mwana, kubikka mucibaka cangawo mazina mataanzi ngubaapedwe. Kuyungizya waawo, swebo twakajokolosya muMangwalo mazina ookwa Taata a Mwana mbuli mbwaakalembedwe kutaanguna abalembi ba Bbaibbele bakayoyelwa moza. Nkamu ya -WLC

Eeci cibalo tacili ca WLC. Eelyo notubelesya zilembedwe aabalembi balaanze lya nkamu, tusimba buyo zyeezyo zyeendelana 100% a Bbaibbele a lusyomo lwesu cino ciindi mu nkamu ya WLC. Aboobo eezyo zibalo inga zyalanganyigwa kuti nzya nkamu ya WLC. Twakalelekwa kapati amulimo wa balanda ba Yahuwah banjaanji. Pele tatukulwaizyi ndinywe nobeenzuma kutalika kubala zyaalembwa abantu aabo. Eezyo nzibaalemba, twakazigwisya mu malembe eesu nkaambo kanjaanji zililubide akubaa tumpenda. Cintu cuusisya ncakuti tucilangaula mbungano ya milimo iitakwe kampenda. Ikuti konyandidwe nkaambo ka [zibalo/milumbe] iitali ya WLC, kobikkila maanu kuTusimpi 4:18. Kuteelela kwesu nkwakuti kasimpe Kakwe kalazyokoloka, eelyo mumuni nuuyaa kumwesya munzila yesu. Tulakayandisya kasimpe kwiinda buumi, nkanko tulavwuntauzya kufumbwa nkokakonzya kujanwa.

Hena Yahushua Ulizyi Zyoonse Na?

Luzyibo a kuteelelakwa Yahuwah takupimiki. Ncobeni Mangwalo apandulula Yahuwah mumabala aakuti takonzyi kweezyekanyigwa. Ngooyu mukonzyanyo, aamba kuti Yahuwah ulizyi zintu zyoonse,1 alimwi kuteelela Kwakwe takweeli alimwi takupandulukiki.2 IBbaibbele alyalo lyaamba kuti Yahuwah ulizyi maseseke aa mumoyo alimwi akumvwisyisya kufumbwa makanze aa mizeezo.3 Kuyungizya waawo, lyaamba kuti, Yahuwah ulayubununa makani aasisidwe a zintu zikatazya.4 Walo ulizyi kale ncotuyanda kwaamba katutaninga caamba aceeco ncotubulide katutaninga kumbila kuli Nguwe.5 Ncobeni, nguni uunga wazubulula bulamfu bwa busongo aluzyibo lwa Yahuwah:

BaLoma 11:33 Ha! Muli bulondo buteeli mu busongo bwa-Yahuwah amuluzibo lwakwe! Ncobeni imbeta zyakwe tazilangiki, aziyanza zyakwe tazitobeleki!

Yahuwah Nguuzyizyoonse

Kuzyibazyoonse: 1. Kubaa luzyibo luteeli, kuteelela, akumvwa; 2. Kubaa luzyibo lwa mulengalenga woonse nokuba luzyibo luzwide.

Paglunas Ng Langit | Mga Likas Na Remedyo image

Bamwi baamba luzyibo lwa bulemu oolo kuti nkuzyiba cili coonse, akupandulula kuti “kubaa luzyibo lukkwene naa lutagoli, kuzyiba, naa kuteelela zintu zyoonse.”6 Nokuba kuti tacaambidwe mu malembe aali woonse aakatuminwa mu miswaangano iili ciloba kuzikombelo, kuyeeyelwa kuti aabo basyoma lusyomo lwa baleza botatwe kuti umwi-umwi mu mutwe wa buleza ulaa luzyibo loonse. Ikaambo keni nkakuti Leza Taata ulizyi kale zyoonse, alimwi ategwa mbwaanga Yahushua a Muya Uusalala baleelene a Taata, nkokuti abalo balizyi kale zyoonse.7

Yahushua taakazyi zyoonse pe

Ikuti katuli batobeli ba Kristu basyomeka, nokuba boobo, swebo tweelede kubambulula kwiimpana akataa lusyomo lwa Cikombelo a jwi lyokwa Yahuwah. Swebo tatweelede kwiimpya kubona nokuba kudyakaizya kasimpe kakuti Mangwalo ayubununa zintu zimwi eezyo Yahushua nzyaatakazyi.

Ngooyu mukonzyanyo, eelyo mukaintu wakaala bulwazi bwa dokaloka lya bulowa naakaguma moombe wa cikobela cakwe, Yahushua taakazyi kuti nguni wamuguma:

Luuka 8:45-46 Yahushua wakati “Ino nguni uwandyaampa?” Boonse nobakakazya, Petro wakati, ambaali abo, Mwami, bantu balikubunganine, balikuzingulukide, ino waamba kuti, Nguni uwandyaampa? 46Pele Yahushua wakateeti, Mpali uwandyaampa, nkaambo ndalimvwa kuti nguzu zyazwa kulindime.”

Mbubuti Yahushua mbwaakalaa nguzu zya kuponya mukaintu pele taakaazyi kuti nguni wamwaampa? Kuyungizya waawo, Yahushua wakalizyi kuti Lazalosi wakakalifwide nokuba kuti bacizyi bakwe bakatumide buyo mulomo wakuti ulaciswa. Pele Yahushua taakazyi busena nkocaabede cuumbwe cakwe.8

Johane 11:34 [Yahushua] wakati, Ino nkuli nkomwakamuzikila? Bakamwaambila kuti, “O mwami, koboola ubone.

Kweezyekanya akubusya Lazalosi kuzwa kubafu, muntu umwi inga wayeeyela kuti, tee kayi kuzyiba busena ooko kwakali cuumbwe cakwe inga kacili cuubauba, kuti koli Leza. Nokuba boobo, Yahushua wakabuzya buya.

Yahushua takwe ncaakazyi, pe mwati kuli ncaakazyi buya?

Kuli kukazyanya kuliko akataa kutaminina kwakuti Yahushua ulizyi zyoonse a zibalo eezyo ziyubununa mbwaatakajisi luzyibo lwa zintu zimwi. Bamwi basoleka kubambulula kuteendelana ooku kwiinda mukwaamba kuti Yahushua wakalizyi zintu zyoonse pele wakali kulicengeezya aanga taakwe ncazyi. Pele busanduluzi buli boobu bubamba kuti Yahushua abaanga mucenjezu a mubeji kapati. Swebo tweelede kubambilila kuti tutamusebaanyi kuyandisya buyo kululamika penzi liletwa aa lusyomo lwa tunsiyansiya. Mucibaka ca boobo, swebo tweelede kululamika penzi lya kukazyanya eelyo kwiinda mu Bbaibbele.

Kuli kwiimpana akataa kutaminina kwakuti Yahushua ulaa luzyibo loonse a zibalo ziyubununa kuti walo takwe luzyibo lwa zintu zimwi.

Paglunas Ng Langit | Mga Likas Na Remedyo image

Kuli masena aamwi aalaa mulimo kapati aajatikizya zintu eezyo Yahushua nzyaatakazyi. Ngooyu mukonzyanyo, eelyo Yahushua naakalaa myaka yakuzyalwa iili kkumi ayibili, bazyali bakwe bakamujana uli mu tempele, ooko nkwaakali kupedwa malailile kuzwa kuli bamayi ba mulawo:

Luuka 2:46-47 Munsi lya mazuba otatwe bakamujana mu ntempele, ulikede akati ka baiyi, ulabaswiilila akubabuzya, 47boonse abakamuswiilila bakayoowa kukuziba kwakwe akukuvuwa kwakwe.

Aakale, tubala kuti mumalembe ookwa Johane kuti neliba leelyo naakakula Yahushua taakazyi zintu zyoonse. Ooyu muntu wakazyila ku Nazaleta wakaamba kuti wakaayiisyigwa aa Taata. Kuba masimpe, Mufundisi Mupati wakajisi Mwiyi awalo lwakwe:

Johane 8:28 Nkaambo kaako Yahushua wakabaambila kuti, Mwaakwaanzika Mwana a-Muntu, nomuti kazibe kuti ndime yooyo, akwalo kuti nsilicitili cintu ndemwini, pele ndaamba aya mbuli mbwandiisya Taata.

Mpoonya Yahushua wakatalika kwiisya bamwi eeco Yahuwah ncaakamwiisya:

Johane 7:16-17 Yahushua wakabavuwa wakati, Kwiisya kwangu takuli kwangu ndemwini, nkukwakwe uwakandituma. 17Kwanooli muntu uuyanda kucita luyando lwakwe, ulaziba kwiisya kuti naa kuzwa kuli-Leza naa ndilalyaambila buyo ndemwini.

Johane 14:24 “Ooyo uutandiyandi tabambi majwi aangu, alyalo ijwi ndomumvwa talili lyangu, pele ndilya-Taata uwakandituma.

Ceelede kutukatazya kuti Ijwi lya Yahuwah lyakeelede kuyiisyigwa majwi eeni aakwaamba. Mukubula coolwe, basicikolo banji tababikkili maanu kuti Yahushua wakakomena mu busongo9 naa wakayiisyigwa aa Yahuwah. Ngooyu mukonzyanyo, kukazya kwa mwiyi wa Bbaibbele mulembi A.W. Tozer kuti kuzyiba zyoonse kwa Yahuwah alike kulesya kooko kwa Kristu:

Kwaamba kuti Leza ulizyi zyoonse, walo ulaa luzyibo lukkwene alimwi, tabulide ca kwiiya. Pele cilainda awaawo: ooko nkwaambilizya akuti Leza taninga naakayiide alimwi takonzyi kwiiya. Mangwalo ayiisya kuti Leza kunyina naakayiya kuzwa ku muntu nabani… kuzwa waawo nintaamu yomwe buyo kusikila aakosokela kaambo kuti Leza takonzyi kwiiya. Hena kunooli Leza aciindi cimwi nokuba munzila imwi wakatambula luzyibo ndwaatakajisi alimwi ndwaatakajisi kuzwa kutamani, Walo naatali zwide cakumaninina bwini alimwi naatali nguwe lwakwe. Kuyeeyela Leza uunga kakkede kumatende aa mufundisi, nokuba kutii ooyo mwiyi kali silutwe wa bangele nokuba yooyo uugatela Leza, ooko nkuyeeyela muntu uumbi kunze lya Leza Singuzu zyoonse, ooyo waabamba julu anyika.10

Tozer, uusyoma baleza botatwe waamba “Leza” kuti ngu Taata, Mwanaa a Muya Uusalala,11 eeco tacikazyi buyo Yahushua, mulumbe wakwe ulesya Messiah kuba Leza. Tozer waamba kuti Yahuwah takonzyi kwiiya alimwi taninga yiide. Pele, Mangwalo alimwi aamba kuti Yahushua wakalaa zintu zimwi zya kwiiya:

BaHebulayo 5:8 Walo nekuba kuti wakali Mwana a-Leza, pele wakaiya kumvwa mumapenzi aakwe.

” Pele taakwe muntu naba umwi uuzi buzuba oobo nanka ciindi, nibaba baangelo bakujulu naba Mwana, pele Taata luzutu nguuzi.” (Mateyo 24:36)

Paglunas Ng Langit | Mga Likas Na Remedyo image

Ambweni cimwi ciinda kunyonyoona kuyeeyela kuti Yahushua ngu Leza- uuzyi-zyoonse nkasimpe kakuti Yahushua taakazyi eelyo naakali kuyoozyokela akujuzya bulelo bwa Yahuwah:

Mateyo 24:36 “Pele taakwe muntu naba umwi uuzi buzuba obo nanka ciindi, nibaba baangelo bakujulu naba Mwana, pele Taata luzutu nguuzi.12

Ikuti Yahushua kali Yahuwah ncobeni, nkaambo nzi ncaatakazyi buzuba mbwayoozyokela a matalikilo aa buleli bwakwe bwaanyika?

Ncobeni, kaambo kokwa Yahushua kakuti walo taakazyi buzuba nokuba woola kakazya kutaminina kwatunsiyansiya kwakuti ulizyi kale zintu zyoonse. Pele eelyo talisyi penzi lyalikke aabo basyoma muli baleza botatwe ndyobalangene nkaambo Yahushua tali buyo alike mumutwe wabuleza uutazyi zintu ziyandika kapati zyaacitika mumusela wanyika. Kwiinda mukwaamba kuti “Taata alike nguuzyi” eeco caambilizya kuti awalo Muya Uusalala tuuzyi pe. Hena ono tweelede kuzeka katuyeeme ku kaambo kakuti ooyo watatu mumutwe wa buleza wakabikka ambali luzyibo lwakwe lwa zintu zyoonse na? Naa Yahushua munzila imwi ngu kamboni uutasyomeki na? Hena inga twamusyoma Yahushua eelyo walo naamba kuti ciindi ca kuboola kwakwe cakasalwa mu nguzu zyaTaata, eeco caambilizya kuti tazili nguzu zyakwe nanka zya Muuya?

Milimo 1:6-7 Nobakabungene bakamubuzya kuti, O mwami, sena ulabweedezya bwami ku-Israyeli kuliceecino ciindi? 7 Wakati kuli mbabo, Takuli kwanu kuziba ziindi, naaba mazuba ngaabika Taata kubwami bwakwe mwini?”;13

Eelyo notulangana aa kuteendelana akataa lusyomo lwa tunsiyansiya a Mangwalo, bamwi bafwamba kutondeka zibalo oomo Yahushua mwazyi zintu “zitazyibiki”. Bacita boobo kuti batondezye kuti awalo ngu Leza nokuba kuti tajisi luzyibo lwazintu zyoonse. Ngooyu mukonzyanyo, bamwi batondeka zibalo zyaamba kuti Yahushua wakali izyi mizeezo amyoyo ya bantu kuti oobo mbumboni bwakuti ngu Yahuwah:

Mateyo 9:3-4 Mpawo bamwi balembi bakaamba mumyoyo yabo bati, Muntu oyu ulatukila Leza. 4Nkabela Yahushua wakaziba miyeeyo yabo, elyo wakati, Ino nkaambonzi mulayeeya bubi mumyoyo yanu?

Nokuba boobo, luzyibo luli boobo, nokuba kuti lumvwika kubaa busongo, talulesyi masimpe aakuti Yahushua taakajisi luzyibo mu zibaka zimwi. Kubaa luzyibo bwinibwini, muntu weelede kuzyiba zintu zyoonse, kutali buyo zimwi zikondelezya. Kuyungizya waawo, mbuli mbotutiibone linolino, Yahushua wakali kukonzya kuzyiba zintu eezyo munzila ziindene kunze lya kubaa ciimo ca kuzyiba zyoonse.

Kukakatila Kugwisya Kwiimpana ooko Kutali kwamu Mangwalo

Inzila ntaanzi eeyo tunsiyansiya mbotusoleka kumanya penzi nja kutabukila ku kukamantana kwa ziimo, ooko kwakuti Yahushua ulaa ziimo zyobile, cimwi nca bulemu bwa kujulu. Balo bataminina kubula luzyibo kwa Yahushua kuti nkaambo ka ciimo cakwe ca buntu, akusendekezya kuti eeco ciimo ciyeeyelwa kuba ca bulemu cakali kkwene kubaa luzyibo oolo ciimo cabuntu nducataakubwene.14 Ooyu muzeezo, nokuba boobo, tuujaanwi mu Mangwalo. Kunze lya boobo, wakalengelezyegwa mubweende bwaciindi a Bamatata ba Cikombelo, aabo bakali kuzuunyana kuti Yahushua wakeelede kubaa ziimo zyobile kutegwa akonzye kucita akumvwa zintu zibakali kuyeeyela kuti alike buyo muntususu nokuba ulaa bulemu mbwakaali kukonzya kumvwa. Umwi wisi wa Cikombelo, Athanasius waku Alexandria (298-373 AD), wakazeka akuti nokuba kuti Yahushua wakaamba kuti talizyi woola nokuba buzuba, mubwini walo wakalizyi. Pele ooyu Wisi wa Cikombelo mu musela wane, wakasungilizya muzeezo wa ziimo zyobile, akuyumya kukazya Yahushua walo wakaamba kuti tazyi ciindi:

Luzyibo lwa tunsiyansiya lusendekezya kubula luzyibo kwa Yahushua ku ciimo ca buntu bwakwe, akusendekezya kuti ciimo cakwe ca bulemu cakali zwide luzyibo oolo ciimo cakwe ca buntu nducataakubwene.

Paglunas Ng Langit | Mga Likas Na Remedyo image

Athanasius waku Alexandria

Saa lino, nkaambo nzi ncocili boobo kuti, nokuba kuti wakalizyi, Walo taakabaambila basikwiiiya Bakwe caantangalala aciindi eeco, kunyina muntu uunga wayandisya kumvwisya waawo mpaakaumuna kuti zi; nkaambo nguni uunga wazyi bakuyeeya kwa Mwami, nguni wakali mulailili wakwe? Pele ino nkaambo nzi, naakuti Walo wakalizyi, ncaakaamba kuti, ‘pe, awalo Mwana tazyi,” eeci Ime njeeya kuti kunyina uusyomeka uutazyi [kuganta kwaamba] kuti walo wakaamba boobo mbweenya mbwaambilizya zimwi mbuli muntususu nkaambo kabuntu bwa nyama bwakwe. Nkaambo eeci mbuli kaindi takuli kubulila kwa Jwi, pele nciimo ca buntu ca kubula luzyibo15

Kuleka mbuli Banakristu baJuuda bataanzi mbubakateelede kuti Yahushua muntu, Bamatata ba Cikombelo aabo bakakwelelezyedwe ku buGiliki bakali kulanganya Yahushua mu mizeezo ya zilengwe, akulengelezya lupyopyongano akuzwangana kwa misela yakatobela. Ncenciceeci kubala Bbaibbele mbuli bbuku lya buJuuda ncocili cintu ciyandika.

Kuyungizya waawo, bamwi bakasoleka kuzimaanya kubula luzyibo kwa Yahushua kwiinda mukusandulula baFilipo 2:7 kuti Yahushua wakalazyika ambali naa wakalisamununa ziimo zimwi eelyo walo naakazyalululwa. Ooyu muzeezo uuzyibidwe kuti muzeezo wa Kenotic, awalo ulengelezya mapenzi mbuli lyakuti, mbubuti Yahuwah mbwaakalisamununa ciwa cilaa bulemu bwa kujulu pele kacizumanana kuba Leza. Naa mbubuti Leza-Muntu mbwabambilila ciimo cakwe ca buntu kuti citalubi luzyibo lwa bulemu? Cimwi ciyandika kapati, ilugwalo lwa Paulu talugaminide kuganta kuti Yahushua wakalisamununa ciimo ca luzyibo lwa bulemu nokuba ciimo cakwe, naaba Mangwalo woonse.

Cikombelo citaanzi tiicakali kusyoma kuti Yahushua ngu Leza-wakazyalululwa. Kunze lyaboobo, balo bakateelede kuti wakali muntu wakatumwa aa Yahuwah kuzyooba Messiah. Mufundisi waziiyo zyamu Bbaibbele, Michael Goulder, upandulula kuti:

Kasimpe keni nkakuti malembe aa buJuuda kunyina pe naakali kuyeeyela Messiah kubee ngwa bulemu bwa kujulu nokuba kupona kataninga zyalwa—mu bupaizi bwa BuJuuda, walo ngwa mukowa wa Cizuminano cina Davida ca 2 Samueli 7… Ikuti . . . [Yahushua] naakali kuliyeeyela kuti walo ngu Messiah, cakali ciwa ca buntu bwakwe ncaakajisi mu muzeezo, antoomwe a mazina aakuti “Mwanaa Leza,” “Mwanaa Muntu,” “Mwami”—aayo aabelesyegwa kwaamba bamami baJuuda bantususu mu Ntembauzyo (2:7; 80:18; 110:1, azimwi.)…Mbuli mbwaakali muntu uusyoma leza omwe, . . .[Yahushua] takonzyi kuti wakali kuliyeeyela kakkwene maanu kuti awalo lwakwe ngu Leza, alimwi mu ziyanza zyaansi walo lyoonse ulyaamba buntu bwakwe, bu messiah… [Walo taakali kuyeeyela] kuti wakali Leza, pele kuti wakali muleli mucibaka ca Leza… Nkusendekezya kwa tunsiyansiya kuzumanana kudyakaizya mabala aaswaanganya twaambo tobile. Icikombelo citaanzi kapati [tiicakali kumulanganya] aanga ngu Leza Mwana, pele mbuli muntu ngwaakasumpwida kujanza lya lulyo lwa Leza alimwi mbwaakatambula kuli wisi cisyomezyo ca Muya Uusalala (Incito 2:33).16

Ncobeni, Yahushua kunyina naakataminina kuba Yahuwah, pele wakayumya biyo kuti Taata alike ngo Leza wamasimpe kakuli walo wakali Messiah muntususu.

Paglunas Ng Langit | Mga Likas Na Remedyo image

Masimpe, kunyina pe Yahushua naakataminina kuba Yahuwah, pele wakalomya kuti Taata alike ngo Leza wakasimpe kakuli walo wakali Kristu muntu:

Johane 17:1-3 Eno Yahushua aambe buyo majwi aya, wakalungumana kujulu wakati, Taata, ciindi casika. Lemya Mwanaako kuti awalo akulemye. 2Mbubonya mbookamupa bwami kubantu boonse, kupa buumi ubutamani kulibaabo boonse mbookamupa. 3Mboobu buumi ubutamani, kuti bazibe nduwe, Leza mwini-mwini, ooli olike, ayooyo ngookatuma, nguwenya Yahushua Messiah.

Johane 8:40 “Pele eno muyanda kundijaya, ndi muntu uumwaambila bwini, mbwendakamvwa kuli-Yahuwah. Abrahamu takacitide bobuya pe.

Kuyungizya waawo, kunyina nokuceya Petulo a Paulu nibakayiisyide kuti Yahushua wakali Yahuwah, pele bakaamba kuti walo wakali muntu wakasalidwe aa Yahuwah kuba Messiah (Kristu):

Incito 2:22 “Nobaalumi ba-Israyeli, amuswiilile majwi aya, Ngaa-Jesu wa-Naza-reta, mwaalumi ngomwakatondekelwa Yahuwah, emilimo mipati amalele azitondezyo, Yahuwah nzyaakacita anguwe akati kanu, mbubonya mbuli mbomuzi nobeni—

Incito 17:31 nkaambo wabika [Taata Yahuwah] buzuba mbwati kabeteke nyika mubululami, kumwaalumi oyo ngwasungwide. Wakabapa bantu boonse cisinizyo camakani ayo mbwaakamubusya kubafu.”

1 Timoti 2:5 Nkaambo kuliide Leza omwe luzutu, alimwi kuli sikuyanzanya omwe uuli akati ka-Yahuwah abantu, ngumuntu Kristo Yahushua,

“Nkaambo kuliide Leza omwe luzutu, alimwi kuli sikuyanzanya omwe uuli akati ka-Yahuwah abantu, ngumuntu Kristo Yahushua.” (1 Tim. 2:5)

Paglunas Ng Langit | Mga Likas Na Remedyo image

Naaba madaimona akaliteelede kuti Yahushua taakali Yahuwah, pele kuti nguyooyo wakatumwa aa Yahuwah:

Luuka 4:34 “Akaka, tuleke, Tujisi makaninzi ayebo, o-Yahushua wa-Nazareta? Sena waboola kutufwidilizya? Ndilikuzi yebo, nduwe Uusalala wa-Yahuwah!”

Kuyungizya aawo, balembi bamakanaa misela Bakatolika bakabona kuti lusyomo lwakuti Yahushua wakalizyi zyoonse (zintu nzyaakazyi alimwi anaakazyizyiba) lwakaanzwa mukuyakwa ciindi.17 Mufundisi wa Bbaibbele a Lwiiyo lwa Buleza Kerry McRoberts awalo ulaazumina makani aaya:

Mu musela wabili bamatata baapositolo bakajuzya lwiiyo lwa Kristu lutanamvwidwe. Kweendelana akataa ziimo zyobile zya Kristu, ca buntu aca bulemu bwa kujulu, eeco tiicakalibonya mumalembe aabo.18

Mumajwi amwi, kuzwa kuciindi cabo kusikila aakale mbuli kutandila kumusela wabili, muzeezo wakuti Yahushua wakalaa ziimo zyobile tawaambidwe mu malembe aa balembi aaba. Kuyungizya waawo, kusikila mumusela wasanu, balembi bamisela ba Cikombelo bakateelede kuti makani aakuti Yahushua ulizyi zyoonse taakazuminidwe. Nokuba kakwiindide kuzwangana kuna Nestoria19, tiikwakaninga ba kuzuminana kujatikizya kuzyiba zintu zyoonse kwa Yahushua. Kuyungizya awaawo, muciindi ca matalikilo aa musela wa Busicikolo (c. 1100 AD) aaya makani akacili kukazyanyigwa.20 Aboobo, kwaamba kuti Yahushua wakalizyi zintu zyoonse mu ciimo cakwe ca bulemu pele taakajisi luzyibo oolo mubuntu bwakwe wakali muzeezo wakaanzwa kalilembedwe kale Bbaibbele.

Mbubuti Yahushua Mbwaakazyi Zintu Zitazyibwi?

Nokuba mazubaano, Bunakristu bwatunsiyansiya bulaapenzi kumvwisyisya, kuzubulula, a kukwabilila mpobwimina kujatikizya ziimo zipilingene zyobile eezyo. Fwala Jim Martin waamba kuti:

Lino ooyu ngo mubuzyo wa lwiiyo lwa buleza muyumu nta. Ikuti . . . [Yahushua] kalaa buleza cakumaninina mbwabede bwini, hena naatalizyi zintu zyoonse na? Kujanza limwi ikuti . . . [Yahushua] kali muntususu mubukkwene, oobo mbwabede bwini, nkokuti wakali kulimvwa mbuli muntu, alimwi aboobo walo wakali kuyandika kuyiisyigwa cintu cimwi kataninga cizyiba…Mubuzyo wakuti . . . luzyibo lwa [Yahushua] ulipilingene kapati.21

Mukwiimpanya waawo, iBbaibbele lipa bwiinguzi busalazyidwe bwa Yahushua mbwaakali kukonzya kuzyiba zintu zimwi zitazyibigwi” kakwiina kubaa luzyibo lwa zintu zyoonse.

Yahushua wakazwide Muya Uusalala

Mangwalo atwaambila kuti Yahushua wakali nanikidwe Muya Uusalala ookwa Yahuwah kakwiina mpocigolela:22

Johane 3:34 “Nkaambo oyo [Yahushua] ngwaakatuma Yahuwah nguuamba majwi aa-Yahuwah, nkaambo teeleki Muuya ngwapa.

Cimwi cibeela ca kunanikwa kwa Yahushua ncaakatambula kuzwa kuli Yahuwah cakali muuya wa busongo, kumvwisyisya, awa luzyibo..

Paglunas Ng Langit | Mga Likas Na Remedyo image

Cimwi cibeela ca kulongezyegwa Yahushua ncaakatambula kuzwa kuli Yahuwah cakali muya wabusongo, kumvwisyisya, a luzyibo:

Izaya 11:1-2 Mulasyuuka mutabi mucifumpu ca-Jese, nkabela kasamu kazwa mumiyanda yakwe kalazyala micelo. 2Uyookalwa Muuya wa-Yahuwah, Muuya wabusongo awakuswiililisya, Muuya walulayo awanguzu, Muuya waluzibo awakulemeka Yahuwah.

Nkaambo nzi Yahuwah ncaakeelede kulongezyegwa Muya Uusalala wakwe mukamwini? Tacimvwiki kubaa maanu eeco pe. Kujanza limwi, kakwiina kudonaika Yahushua waku Nazaleta wakali kuyandika kubaa Muya Uusalala ookwa Yahuwah kutegwa abeleke mulimo wakwe cakumaninina. Cilakondelezya kuti, nokuba naakasumpudwe kujanza lyalulyo lwa Yahuwah, Yahushua wakacili kutambula luzyibo kuzwa kuli Yahuwah. Bantu banji balalubizya kusyoma kuti Yahushua ngomatalikilo aa ciyubunuzyo eeci Johane ncaakatambula cijatikizya zintu zyamamanino. Nokuba boobo, malembe aamba kuti Yahuwah wakapa ciyubunuzyo kuli Yahushua, mpoonya walo wakatumina mulumbe kuli Johane kwiinda mu mungele wakwe:

Ciyubunuzyo 1:1 Aya nceciyubunuzyo ca-Yahushua Kristo ncaakapegwa kwa-Yahuwah kuti atondezye bazike bakwe zintu zyeelede kufwambaana kuboola kuciindi ciza, nkabela wakatuma kujanza lyaangelo wakwe akuziyubunwida muzike wakwe Johane…

Ikuti Yahushua kalaa luzyibo lwa zintu zyoonse, tacimvwi kubaa maanu kuti Yahuwah naakamupa ciyubunuzyo, kapati eelyo naakasumpulidwe kale. Pele mu lugwalo lomwe-lomwe Yahushua ndwatumizya kuzikombelo zili ciloba, walo waamba kuti, “teelela mbwaamba Muuya.”23 Muya Uusalala, Muya wa Yahuwah, a Muya wa Taata mabala aakonzyene aambilizya Yahuwah Taata. Muya wa Yahuwah wakapa Yahushua luzyibo ndwaakajisi. Yahushua, awalo, wakaletela Johane kwiinda mu mungele wakwe.

Yahushua, Mushinshimi

Umwi mulimo wa Muuya mu buumi bwa Yahushua wakali wa bushinshimi. Tulizyi kuti Yahushua mushinshimi wakasyomezyedwe aa Mozesi kuti ngwayootuma Yahuwah.24 BamaJuuda bakalimuzyi Yahushua kwiinda mumulimo ooyu ngwaakapedwe kuli Yahuwah:

Luuka 24:19 Wakababuzya wakati, Ino makaninzi? Bakamwaambila kuti, Makani aa-Yahushua wa-Nazareta, uwakali musinsimi uujisi nguzu kumilimo akumajwi kumbele lya-Yahuwah akubantu boonse.

Mbuli mushinshimi wa Yahuwah, Yahushua naakali, mbuli mbokweelede, kubaa luzyibo oolo ndwaatakali kunga wazyiba.

Paglunas Ng Langit | Mga Likas Na Remedyo image

Mbuli mushinshimi ookwa Yahuwah, Yahushua wakali kunoopedwe luzyibo, biyobiyo kunyina ncaakali kunga wazyiba. Ngooyu mukonzyanyo, eelyo Yahushua naakambila mukaintu mu Samaliya zintu nzyaatakali kunga wazyiba muli lwakwe mukamwini, walo wakamwaamba kuti mushinshimi:

Johane 4:15-19 Mwanakazi wakamwaambila kuti, O mwami, ndipa aya maanzi, kuti nkentacifwi limbi nyota, nokuba kuti nkentacibooli kuno kuteka lyoonse. 16Yahushua wamwaambila kuti, Koya ukaite mwaalumaako, ayebo uze kokuno. 17Mwanakazi wakavuwa kuti, Nsijisi mwaalumi Yahushua wakamwambila wati, Waamba kasimpe kuti, Nsijisi mwaalumi, 18nkaambo wali kujisi baalumi bosanwe, eno oyo uukukwete sunu tali mwaalumaako, obo waamba kasimpe. 19Mwanakazi wakamwaambila kuti, Mwami “ndakuziba kuti uli musinsimi. …29 “Kamuboola, mukabone muntu uwandyaambila zintu zyoonse nzendakacita, inga kali ngo-Kristo?”

Ooyo mukaintu ku mugonti wakateelede kapati kuti Kristu wakali kunooli aa mulimo wa bushinshimi; nkokuti, wakali kunoozyi zintu kwiinda mu Muya wa Yahuwah eezyo nzyaatakali kukonzya kuzyiba mu buntu bwakwe. Pele muciindi ca kupa bulemu kuli Yahuwah mukukanana aa mushinshimi wakwe, eeco cintu cinga caba ca maanu kweendelanya aku Bbaibbele, bamwi bayanda kupindula luzyibo lwa bushinshimi bwa Yahushua kuti bubaanga nkuzyiba zyoonse kwa bulemu bwa kujulu.

Mbweenya buyo, Petulo wakalizyi zintu zijatikizya Ananiasi a Sapphira eezyo nzyaatakali kunga wazyiba biyobiyo:

Milimo 5:1-3 a 7-9 1Pele mwaalumi umwi uutegwa Hananiya, abanakwe Safira, wakauzya lubono. 2Eno amwi mali ngaakauzya wakaasisa, abanakwe abalo bakazumina, amwi waaleta, waabika kumatende aabaapostolo. 3Ndilyonya Petro wakaamba wati, Hananiya, nkaambonzi Saatani ncaazuzya moyo wako kuti ucenge Muuya Uusalala, usise amwi mali ngookauzya muunda?

Petulo wakalizyi kuti Ananias a Sapphira bakali kubeja, pele kunyina wakayeeyela kuti cakali boobo nkaambo kakuti wakalizyi zyoonse pe.

Paglunas Ng Langit | Mga Likas Na Remedyo image

7Nokwakati inde maola otatwe mukaintu wakwe wakanjila, katezi icakacitwa, 8Petro wamwaambila kuti, Ndyaambila na mwakauzya muunda mali aali boobu? Wakavuwa kuti, Ii, ali boobo. 9Petro wakati kulinguwe, “Mwazumininanzi kusunka Muuya wa-Mwami? Bona matende aabaabo abaakuzika mwaalumaako ali amulyango, bazookutola ayebo.

Petulo wakalizyi kuti aabo banabukwetene bakali kubeja, pele kunyina wakayeeyela kuti walo wakalizyi zyoonse. Swebo tulakosozya camaanu kuti Petulo wakalizyi nkaambo Yahuwah wakamuyubunwida. Tee kayi, Mangwalo aamba kuti Petulo wakazwide Muya Uusalala.25

Kusanganya waawo, mushinshimi Agabus wakalizyi kuyooba nzala mpati mbuli yabbenda matako, kuleka bkuti wakalizyi zyoonse, pele nkaambo Muuya wakamwaambila oobo:

Milimo 11:27-28 Mumazuba aya kwakasika ku-Antiokeya bashinshimi abazwa ku-Jerusalemu. 28Kwakanyamuka umwi kulimbabo, uwali kutegwa Agabo, Muuya wamusinsimya kuti kuyoosika nzala mpati munyika yoonse. Njenjiyo yakasika kumazuba aa-Klaudiya.

Nceenya eeco inga caambwa akuli Elisha, Daniele, abamwi bashinhimim aabo Yahuwah “mbayubunwida maseseke Aakwe.”26

Mangwalo Aasetekene

Zimwi zintu zitamininwa kuzyiba zintu zyoonse kwa Yahushua zilakonzya kupandululwa kwiinda muluzyibo lwa Jwi lya Yahuwah kwakwe. Ngooyu mukonzyanyo, mangolezya aayo Yahushua naakaabwa, twaambilwa kuti Yahushua wakalizyi zintu zyoonse eezyo zyakali kuyanda kucitika: 27

Johane 18:4 Eno Yahushua, mbwaakali kuzi zyoonse iziti muzide, wakainka nkukonya kubacinga, wakababuzya kuti, Ino nguni ngomuyandaula?”

Bamwi bayeeyela kuti mbubuti Yahushua mbwaakali kunga wazyiba pele buyo kuti walo naakali Yahuwah. Nokuba boobo, Yahushua wakali sicikolo wa Mangwalo. Kweendelanya ku busena bwa makani kumwi, Yahushua wakainduluka kwaamba cilembedwe mu Cizuminano Cakale ziindi zili makumi aali ciloba-alusele.28 Mbuli mbokuli boobo, walo wakalizyi zishinshimi zijatikizya Messiah a mbwaakali kuyoosulaikwa, kutakatwa, mwaalumi wa buumba, kukwabbaulwa, alimwi akuti ooyo sikumwaaba uyoopegwa makkobili aansiliva aali makumi otatwe.29 Hena kunooli Yahuwah wakayungizya kumupa makani aambi na? Eeco kucilangila atalaa zyoonse, mbombubo, pele Yahushua wakalizyi zinji kuzwa mu Mangwalo cakuti azyibe cakulangila.

Johane 19:28 Munsi lyaaya Yahushua mbwaakali kuzi kuti zintu zyoonse zilimaninide, kuti Magwalo azyulile wakati, “Ndafwa nyota.”

Zimwi zintu zyaambwa Yahushua kubaa luzyibo loonse zilakonzya kupandululwa kwiinda muluzyibo lwa Jwi lya Yahuwah.

Paglunas Ng Langit | Mga Likas Na Remedyo image

Mumukonzyanyo uumbi, swebo twaambilwa kuti Yahushua wakalizyi icintu cakali mumuntu:

Johane 2:24-25 But Yahushua, taakali kulisyomena mbabo, nkaambo walibezi bantu boonse, 25akwalo kuti teelede kuti aambwe bantu, nkaambo walo mwini walizi izyali mumyoyo yabantu.

Mbubuti Yahushua mbwakali kunga wzyiba zintu zisisidwe mu bantu boonse? Kwiinda mukabala Mangwalo:

Jelemiya 17:9 “Moyo wamuntu uleena kwiinda zintu zyoonse, ulijisi bulwazi bukaka kupona, taakwe uukonzya kuzibisya?30

Kulangilwa kapati kuti Taata wakalipede Yahushua luzyibo luyungizyidwe, pele kuli nzinji Yahushua nzyaakali kunga waiya kuzwa biyo mukubala malembe aasetekene.

Mizeezo ya Buntu

Zimwi zintu nzyaakazyi Yahushua zyakaboolela mukulangilizya, mizeezo akuzyiba; eezyo nzintu toonse nzyotujisi lwesu. Ngooyu mukonzyanyo:

Mateyo 22:18-19 Pele Yahushua wakaziba luuni lwabo, wabaambila wati, Ino nkaambonzi mulandisunka nubasikuupaupa ameso? 19Amunditondezye mali aabutelo. Mpawo bakamuletela isheleni.

Ibbala lya kuzyiba muci Giliki ndyakuti ginôskô, alimwi liiminina kutalika kuzyiba, kwiibaluka, nokuba kubona. Ndeenya bbala libelesyegwa eelyo umwi muntu nalanga mujulu kuti azyibe (abone) mbobuyanda kuba buzuba oobo.31 eelyo ba Falisi nibakamvwa twaano twa Yahushua, bakateelela (bakazyiba) kuti walo wakali kwaamba mbabo.32 Aboobo, ncintu ciyandika kupa bulemu ku mizeezo ya buntu yokwa Yahushua eelyo nokweelede.

Kutamvwisyisya Cilembedwe

Akamwi kaambo Yahushua ncayeeyelwa kuba luzyibo lwaandeene nkakuti swebo tatumvwisyisyi makani aacibalo cimwi cigaminina. Ngooyu mukonzyanyo, bamwi bayaamina buyo ku cibalo citobela kuti “batondezye” kuti Yahushua ulaa luzyibo loonse:

Johane 16:30 “Eno twaziba kuti ulizizi zintu zyoonse, toelede kuti muntu akubuzye. Aboobo twasyoma kuti wakazwa kuli-Yahuwah.”33

Biikila maanu kuti basikwiiya bakali kusyoma kuti luzyibo lwa Yahushua lwakali bumboni bwakuti walo wakazyila kuli Yahuwah, kuleka kuti walo wakali Yahuwah pe.

Paglunas Ng Langit | Mga Likas Na Remedyo image

Kusanyangula ca kulangila afwaafwi, eeci cibalo tacigwasyilili kwiimina a muzeezo wakuti Yahushua ngu Leza-uuzyi zintu zyoonse. Bikkila maanu kuti basikwiiya bakali kusyoma kuti luzyibo lwa Yahushua lwakali bumboni bwakuti walo wakazyilide kuli Yahuwah, kutali kuti walo wakali Yahuwah.

Bamwi inga basungilizya kampango aaka kuti mbumboni buyungizyidwe:

Johane 21:17 Wamwaambila alwatatu kuti, Simoni, omwana a-Jona, sena ulandiyanda? Petro wakausa nkaambo wakamubuzya alwatatu kuti, Sena ulandiyanda? Wakamwaambila kuti, O mwami, ulizi zintu zyoonse, ulizi kuti ndilakuyanda, Yahushua wamwaambila kuti, Sanina mbelele zyangu.

Ikuti kaambo kakuti inywe muyoozyiba zintu zyoonse kakali citondezyo ca kuzyiba zyoonse a buleza, nkokuti batobeli ba Yahushua abalo beelede kuba baleza abalo:

Juda 1:5 Lino ndayanda kumwiibalusya, nomwaazi kale oonse, kuti Yahuwah wakafutula cisi kuzwa kunyika ya-Egepita, pele kusule wakabanyonyoona batazumina.

Mutumpango toonse tobile ootu, bweende bwa zintu zyoonse buyeeme muli ncociiminina cibalo. Mu cibeela citaanzi, zintu zyoonse zyaambilizya luyando lwa Petulo akulyaaba kuli Kristu. Mukwiimpanya , cibeela ca macaalizyo mu kampango caambilizya lubeta oolo lwakali kuboolela batasyomi abatatobeli leza.

Yahushua upa bulemu kuli Yahuwah

Kulaale akuzyiba zyoonse, Yahushua upa bulemu Yahuwah kuti ngulaa luzyibo lwa bulemu. Naakali kukwabana aa baFalisi, Yahushua akababwentela nkaambo ka kuliyanda kwabo akubacenjezya kuti Yahuwah wakaliizyi myoyo yabo:

Luuka 16:14-15 Aba-Farisi abakali kuyandisya mali nobakamvwa makani ayo oonse bakamuseka. 15Nkabela wakabaambila kuti, Nywebo mulimbabo abalilulamika kumbele lyabantu, kwalo Yahuwah uliizi myoyo yanu, nkaambo icilemekwa bantu ncisesemyo kuli-Yahuwah.

Yahushua upa bulemu kuli Yahuwah, ooyo mgwaamba kuti ngu Taata,34 kuti nguuzyi cili mumyoyo ya bantu.

Kukosozya makani

Nokuba kuti lusyomo lwa tunsiyansiya luzuunyene kutaminina luzyibo lwa bulemu bwa kujulu muli Yahushua, Mangwalo aamba bumbi. Yahushua wakalizyi zintu zinjaanji kwiinda mbwaakali kukonzya kuzyiba mukamwini, kutali kuti nkaambo wakalizyi zyoonse, pele nkaambo Yahuwah wakaziyubununa kuli nguwe. Umwi mulembi waamba kuti:

Eelyo notuswaanganya kwiimpana akataa lusyomo lwesu a jwi lya Yahuwah, atutaangune twasanganyula Mangwalo akujatilisya kuli ceeco cili masimpe. Nkaambo kulakonzyeka kuti eeco muntu ncaita kuti mbuzangi, Yahuwah uciita kuti ntunsiyansiya.

Paglunas Ng Langit | Mga Likas Na Remedyo image

Aboobo, Mangwalo ayubununa kuti Kristu wakazyi biyo zyeezyo nzyaakaiya mbuli muntu alimwi azyeezyo Wisi nzyaakamuyubunwida kwiinda mu Muya Wakwe. Mbwaanga Taata uuli Kujulu ulizyi zintu zyoonse, nkabela Kristu alakwe wakali kukonzya kuzyiba zintu zyoonse “ikuti” muya wa Leza naakamuyubunwida. Aboobo, ikuti Yahushua taakazyi iwoola lya kuzyokela Kwakwe, inga nicakali boobo biyo nkaambo kakuti Taata taakamuyubunwida, alimwi tatwaambidwe kaambo keni ncicakali boobo.35

Mizeezo minjaanji ipandulula Yahushua mbwaakali kunga wazyiba zintu zyoonse alimwi akuti taakazyi zimwi, eeyo tiijanwi mu Bbaibbele pe. Kuyungizya waawo, ilipilingene, ilakopa kumvwisyisya, alimwi tiizukide bwinibwini. Mukubula coolwe, lusyomo lwa tunsiyansiya lukulika mwaala uumina kulema wa buzangi ali baabo bakasala kuti batatambuli busandulizi bulaanze lya Bbaibbele. Mbuli Poopo Damascus mbwakaamba mu 382 AD, mwaka omwe kuzwa lusyomo lwa Baleza botatwe nilwakaanzwa kuti ndolusyomo lwa Cikombelo mu mulawo:

Ikuti kufumbwa muntu taamba kuti Mwanaa Leza ngo Leza wamasimpe mbweenya mbuli Wisi [wakwe] Awalo ngu leza singuzyoonse alimwi uuzyi zyoonse alimwi weelene a Taata, ooyo muntu muzangi.36

Eelyo notujana kwiimpana akataa lusyomo lwesu a jwi lya Yahuwah, atuvwuntauzye mu Mangwalo akujatilisya ceeco cili masimpe.

Nkaambo cilakonzyeka kuti eeco muntu ncaaita kuti mbuzangi, Yahuwah uciita kuti ndusyomo lwa tunsiyansiya. Mbuli William Whiston (1667-1752), mubelesinyina aa Isaac Newton, aciindi cimwi wakati:

Kuli buyo Omwe Mupati wa boonse, Uupona, Uuteeli, Uutagoli, Uuzyi zyoonse, Singuzuzyoonse, alimwi Leza uutalibonyi; Taata wa Mwami wesu Yahushua Messiah37

Akube boobo.


1 1 Johane 3:20.

2Intembauzyo 147:5 a Izaya 40:28.

3 Intembauzyo 44:21 a Milimo 15:8; 1 Makani 28:9.

4 Daniele 2:22

5Intembauzyo 139:4; Mateyo 6:8

6“omniscient” Dictionary.com, cakazubulwa mu 9-6-19, https://www.dictionary.com/browse/omniscient

7 Muswaangano waku Nicaea mu 325 AD wakakosozya kuti Yahushua uleelene a Leza Taata. Muswaangano waku Constantinople mu 381 AD wakakosozya kuti Muya Uusalala uleelene a Leza Taata a Leza Mwana.

8 Johane 11:14 a 34.

9Luuka 2:40, 52.

10 A. W. Tozer, The Knowledge of the Holy, chapter 10 (HarperCollins, 1961).

11 Tozer, cipati 4.

12 Langa amuli Maako 13:32 a Zekaliya 14:7.

13 Incito 17:24 a 30-31.

14 Matt Perman, “How Can Jesus Be God and Man, ” Desiring God, Kavwumbi Kaniini 5, 2006, cakazubulwa mu 9-20-19, https://www.desiringGod.org/articles/how-can-Jesus-be-God-and-man

15 Athanasius, Discourse Against the Arians, Chapter 28, (c. 370). Christian Classics Ethereal Library, cakazubulwa mu 9-16-19, https://www.ccel.org/ccel/schaff/npnf204.xxi.ii.iv.vi.html

16 Michael Goulder, Incarnation and Myth: the Debate Continued, ( Eerdman’s, 1967), p. 143

17 Knowledge of Jesus Christ, Christian Answers Encyclopedia, cakazubulwa mu 9-16-19, https://www.catholic.com/encyclopedia/knowledge-of-Jesus-christ

18 Kerry D. McRoberts, “The Holy Trinity,” Systematic Theology (Revised Edition, Stanley M. Horton, ed.), p. 155.

19 Kuti ubone cifwiinsyidwe kusimbwa ca Nestorian Controversy langa ku: https://en.wikipedia.org/wiki/Nestorianism

20 Knowledge of Jesus Christ, Catholic Online, cakazubulwa mu 9-16-19, https://www.catholic.org/encyclopedia/view.php?id=6328

21 Father Jim Martin, “Jesus Didn’t Know Everything,” Catholic TV, cakabulwa mu 9-16-19, http://www.catholictv.org/shows/ten-things-know-about-Jesus/Jesus-didnt-know-everything

22 Luuka 4:1

23 Ciyubunuzyo 2:11, 17, 29; 3:6, 13, 22.

24 Ciibalusyo 18:15; Incito 3:22, 7:37; Mateyo 21:11

25 Incito 2:3-4; 4:8; 4:31.

26 2 Bami 5:25-27; Daniele 2:28-30; Amosi 3:7

27 Johane 6:64; 13:1, 11; 18:4.

28 “The Old Testament in the New,” cakazubulwa mu 9-18-19, https://authenticinfluence.wordpress.com/small-group-studies/the-old-testament-in-the-new/

29 Izaya 53; Zekaliya 11:12-13; Mateyo 27:6-10; Johane 6:69-71; Myweelwe 21:9; Johane 3:14-15; 12:32; 19:28; Incito 3:18.

30 Bona amu Mukambausi 9:3.

31 Mateyo 16:3 (ibbala lya “kuzyiba”).

32 Mateyo 21:45 (ibbala lyakuti “wakamvwisya).

33 Langa amuli Johane 21:17

34 Johane 17:1, 3

35 “Was Jesus Omniscient and Omnipotent on Earth?” AmRedeemed, Kaanda kaniini 23, 2017, cakazubulwa mu 9-18-19, https://amredeemed.com/bible-study/Jesus-omniscient-omnipotent-earth/

36 Council of Rome, Tome of Pope Damacus, Canon 12 (382 AD) (Denzinger, 29th ed., No.31.) Mbwaakainduluka kwaambwa mubbuku lya Jesus’ Omniscience, Part II, https://www.youtube.com/watch?v=jkUYKDnIkns, cakazubulwa mu 9-16-19

37 William Whitson, mbuli mbwaakainduluka kwaambwa mubbuku lya “Theos, Search for the One True God,” One God, One Lord, cakazubulwa mu 9-20-19, http://www.oneGodonelord.com/theos-9


Eeci ncibalo citali ca-WLC. Cakazyila ku: https://oneGodworship.com/is-Jesus-omniscient/

Twakagwisya mucibalo citaanzi woonse mazina aa mituni ngobaitaTaata a Mwana, akubikka mucibaka cangawo mazina mataanzi ngubaapedwe. Kuyungizya waawo, swebo twakajokolosya mu Mangwalo mazina ookwa Taata a Mwana mbuli mbwaakalembedwe kutaanguna abalembi ba Bbaibbele bakayoyelwa moza. Nkamu ya -WLC

Eeci cibalo tacili ca WLC. Eelyo notubelesya zilembedwe aabalembi balaanze lya nkamu, tusimba buyo zyeezyo zyeendelana 100% a Bbaibbele a lusyomo lwesu cino ciindi munkamu ya WLC. Aboobo eezyo zibalo inga zyalanganyigwa kuti nzya nkamu ya WLC. Twakalelekwa kapati amulimo wabalanda ba Yahuwah banjaanji. Pele tatukulwaizyi ndinywe nobeenzuma kutalika kubala zyaalembwa abantu aabo. Eezyo nzibaalemba, twakazigwisya mumalembe eesu nkaambo kanjaanji zililubide akubaa tumpenda. Cintu cuusisya ncakuti tucilangaula mbungano yamilimo iitakwe kampenda. Ikuti konyandidwe nkaambo ka [zibalo/milumbe] iitali ya WLC, kobikkila maanu ku Tusimpi 4:18. Kuteelela kwesu nkwakuti kasimpe Kakwe kalazyokoloka, eelyo mumuni nuuyaa kumwesya munzila yesu. Tulakayandisya kasimpe kwiinda buumi, nkanko tulavwuntauzya kufumbwa nkokakonzya kujanwa.

Hena Maleele Ookwa Yahushua Atondezya Kuti Ngu Leza Na?

Yahushua wakacita maleele. Makanaa mulumbe mubotu alembedwe maleele aali makumi otatwe amusanu ngaakacita Yahushua.1 Kuyungizya waawo, kuli milimo minjaanji yakalembwa mu malembe amwi kakwiina kuzubulula zinjaanji:2 Ngooyu mukonzyanyo:

Mateyo 14:35-36 Nkabela bantu bakucisi eco bakamuziba, batuma mucisi coonse ceengelede akumuletela balwazi boonse. 36 Lino bakali kumukumbila kuti baampe bwaya buyo bwacikobela cakwe, nkabela umwi aumwi wakaampa wakapona.

Cilanyandya kuti, kwakali masalamuzi aatabalwi aatalembedwe:

Johane 21:25 a 20: 30 Mpozili azintu zimwi zinjizinji nzyaakacita Yahushua, Kuti na zyalembwa zyoonse, ndasyoma kuti inyika neyatakonzya kwaamana mabuku aayoolembwa30 Zitondezyo zimwi zinji Yahushua wakazicita kumeso aabasikwiiya bakwe, izitalembedwe mubbuku eeli.

Ino maleele ninzi?

Ino maleele ninzi? Ibbuku lisandulula mabala lyakuti [Dictionary of the Bible] Lipa busanduluzi oobu:

Lwiiyo lwa buleza lwa mazubaano lupandulula maleele kuti ncintu akataa zilengwa leza cicitika munzila yiinda nguzu zya zilengwa leza cakuti inga caambwa kuti ncintu cigaminina kucitwa aa Leza lwakwe.3

Lwiiyo lwa buleza lwa mazubaano lupandulula maleele kuti ncintu cicitika munzila yiinda nguzu zya zilengwanleza cakuti ceelede kwaambwa kuti ngu Yahuwah uugaminina kucicita.

Paglunas Ng Langit | Mga Likas Na Remedyo image

Bamwi basyoma kuti ooku nkugaminina kwiingilila kwa Yahuwah nkaambo kakuti Yahushua lwakwe, ngu Leza. Umwi uulaa mpuwo mukusumpauzya lusyomo oolo waamba kuti aayo maleele Yahushua ngaakacita atondezya kuti ngu Leza:

Buleza bwa Jesu bulitondezyedwe amu maleele Aakwe. Maleele aakwe kanjaanji ayitwa kuti “nzitondezyo” mu Cizuminano Cakale. Lyoonse zitondezyo ziiminina cintu cimwi—mukaambo kaako, ategwa Yahushua

ngu Messiah wabulemu bwa kujulu.”4

Mulembi uuluulwa Munakristu Herbert Lockyer, mukusindinganya kuswata maleele kwakwe, wiinduluka mizeezo ya Banakristu banji eelyo nati:

Maleele aalo nintepe zya buleza bwa Kristu5 Maleele aamu Cizuminano Cipya akali kwaambilizya buleza bwa KristuLeza uulibonya muciwa ca buntu–alimwi anguzu zya bulemu eezyo zyaapedwe baapositolo.6

Aa ncinzi acimwi, ngooyu mufundisi wa buleza muna Baptisti uukwabilila evangeli Bernard Ramm ooyo uzumbauzya kuti Yahushua ngu Leza akuti wakali kucita maleele kweendelanya ku bwami bwakwe:

Kukonzya kucita maleele munguzu zyakwe cakuliyandila mukamwini, eeco ncintu acimwi citondezya buleza bwa Kristu. Bashinshimi ba Cizuminano Cakale a baapositolo Bapya tiibakali kukonzya kucita maleele bamukamwini pele bakali kulibalilizya kuli Yahuwah. [Kujanza limwi,] Yahushua wakaleta Mulumbe mubotu cakuliyandila mwini lwakwe, akucita maleele mu nguzu zyakwe.7

Nokuba kuti mboziyambukide akubaa mpuwo zintu zisyomwa boobu, pele tazyeendelani a bumboni bwakwe mwini Yahushua.

Ime kunyina ncenga ndacita muli lwangu.

Umwi mutwe wa makani mu mulimo ookwa Yahushua ngwakuti walo kunyina ncaakali kukonzya kucita muli lwakwe:

Johane 5:30 “Nsikonzya kucita cintu ndemwini, mbuli mbwemvwa kuli-Leza, ndabeteka mbubonya, alimwi kubeteka kwangu nkwakululamika, Nkaambo nsiyandauli luyando lwangu, pele luyando lwayooyo uwakandituma.”

Johane 8:28 Nkaambo kaako Yahushua wakabaambila kuti, Mwaakwaanzika Mwana a-Muntu, nomuti kazibe kuti ndime yooyo, akwalo kuti nsilicitili cintu ndemwini, pele ndaamba aya mbuli mbwandiisya Taata

Johane 8:42 Yahushua wakabaambila wakati, Kuti Leza naali uso, nomwali kundiyanda, nkaambo ndakazwa kuli-Yahuwah. Nsikalizidide ndemwini, pele [Yahuwah] wakandituma.”

Naakamanizya kuponya muntu wakalemene mu Nsabata Yahushua, walo wakalomya kwaamba mbwaakayeeme kuli Yahuwah kujatikizya milimo ya maleele yakwe.

Paglunas Ng Langit | Mga Likas Na Remedyo image

Kugaminina ciindi cimwi, naakamanizya kuponya muntu wakalemene mu Nsabata Yahushua, wakalomya kwaamba mbwaakayeeme kuli Yahuwah kujatikizya milimo ya maleele yakwe:

Johane 5:19-20 Yahushua wakabavuwa wakati, Ncobeni ndamwaambila kasimpe, Mwana takonzya kucita cintu mwini, pele ncabona icicita Wisi nkaambo zintu izili buti nzyacita, awalo Mwana ulazicita mbubonya. 20 Nkaambo Wisi ulamuyanda Mwana, wamutondezya zintu zyoonse nzyacita mwini, alimwi uyoomutondezya milimo mipati kwiinda eyi, kuti mukagambwe.

Yahushua wakali kukonzya buyo kubeleka milimo eeyo Taata Yahuwah njaakamutondezya kucita. Nokuba kuti Yahushua wakalizyi kuti kwakacili milimo yiinda bupati kunembo, walo taakakubwene mbwaakeelede kuba bwini maleele aayo aakacili kuboola, nkaambo wakaamba kuti Wisi uyoomutondezya milimo eeyo (nkokuti., walo taakaninga mutondezya). Ncobeni, kwiinda mukuzumina kwakwe, Yahushua wakamaninide kuyaamina kuli Wisi.

Taata uukkalilila muli ndime nguucita milimo Yakwe

Mukubula coolwe, tunsiyansiya tulakazya kulizuminina kwa Yahushua kwiinda mukutaminina kuti walo nguwakali kwaacita maleele, kutali Wisi. Pele Yahushua ulizuunyene kwaamba kuti Wisi nguwakali kucita milimo Yakwe:

Johane 14:10 “Sena tosyomi kuti mebo ndili muli-Taata, awalo Taata uli mulindime? Majwi ngendamwaambila nsilyaambili ndemwini, pele Taata uukede mulindime nguucita milimo Yakwe mwini.

Mumajwi amwi, Yahushua wakali mwiiminizi muntususu oomo Yahuwah mwaakali kubelekela. Ibbuku lya [Oxford Companion to the Bible] lisanganya butumwa mukupandulula maleele ankwaakali kuzyila:

Maleele ncintu ciindene kucitika, cicitika cigaminina, kuzwa mumucito uukanzidwe ookwa Leza nokuba mwiininizi wa Leza.8

Mumajwi aaci Hebulayo, mwiiminizi naa “mutumwa” wiitwa kuti shaliah.

Paglunas Ng Langit | Mga Likas Na Remedyo image

Mwiiminizi upandululwa kuti nguyooyo “uupedwe nguzu zya kucita mulimo nokuba kwiiminina mubusena bwa umwi.”9 Mumajwi aaci Hebulayo, mwiiminizi nokuba “yooyo wakatumwa” wiitwa kuti ngu shaliah.10 Eeli bbala lizyila ku bbala lyakucita cintu lyakuti shelach, eelyo liiminina kutuma. James McGrath, mufundisi a sicikolo wa Cizuminano Cipya upandulula kuti:

Bwiiminizi cakali cibeela ciyandika mu buumi bwaabuzuba munyika ya nsiku. Bashinshimi abangele baambidwe mu Mangwalo aa buJuuda bakali kulanganyigwa kuti ‘mbaiminizi’ ba Leza.

Cijuzyo ceelela muzeezo mupati uujatikizya bwiiminizi munyika ya nsiku, ulangikaanga ulaambidwe mubufwaafwi mu kaambo kazyila ku malembe aa bujuuda aako kainduluka kwaambwa ziindi zinjaanji mu tumpango ootu: “Ooyo uutumidwe uli mbuli yooyo iwakamutuma.” 11

Ncobeni, Mangwalo alayinduluka kwaamba kuti Yahushua alikke ngonguwe wakatumwa aa Yahuwah kuzyoocita kuyanda kwa Wisi akumanizya milimo yakwe. Maleele aakwe akapa bumboni bwa cintu eeci:

Johane 5:36 “Pele bukamboni mbwejisi mbupati kwiinda bwa-Johane, nkaambo milimo njaakandipa Taata kwiizyulizya, njenjiyo njencita, niiindilungulula kuti Taata ngowakandituma.

Ooyu mulazyo wa bwiiminizi bwa Kristu ulalibonya eelyo Yahushua naakali kukwabana aa bamaJuuda bamwi aabo bakali kumusinikizya kuti bamvwe naa wakali Kristu Yahushua wakaamba milimo yakwe kuti mbobumboni bwa bu Messiah bwakwe:

Johane 10:24-25 Nkaambo kaako ba-Juda bakamubunganina, bakamwaambila kuti, Ino ulaleka lili kutubikilila? Anooli nduwe Kristo, twaambile antangalala. 25 Yahushua wakabavuwa kuti, Ndakamwaambila, pele tamusyomi. Milimo njencita muzina lya-Taata, njiindilungulula.

Kucita cintu cimwi mu zina lya muntu umwi ciiminina kuti bakupa nguzu abweendelezi bwa kucita mulimo.

Paglunas Ng Langit | Mga Likas Na Remedyo image

Kucita cintu cimwi muzina lya muntu umwi ciiminina kuti yebo bakupa nguzu a bweendelezi kucita mulimo. Mbuli bwaamba umwi mupaizi:

Kucita cintu cimwi muzina lya muntu ciiminina cintu cigaminide mumulawo cili mbweenya amuci Hebulayo, muci Giliki, amumulawo wa BaLoma…Ikuti yebo wasala muntu umwi kubeleka muzina lyako, walo ulakonzya kucita mulimo mbuli mwiiminizi wako kweendelanya amalailile ngobikkide .12

Aboobo, eelyo Yahushua naakaamba kuti wakabeleka milimo muzina lya Wisi, walo wakali kupa bulemu kuli Taata Yahuwah, kutali kuli nguwe lwakwe, kuti nguwaazumizya akupa nguzu zyakuti icitwe milimo eeyo. Imilimo njaakacita yakali kweendelana a kwaamba kuti walo wakatumidwe aa Yahuwah, nkokuti, kuba mwiiminizi ookwa Yahuwah.

BamaJuuda ba musela mutaanizi aabo bakabona ntongola meso maleele ookwa Yahushua, bakaliteelede kuti Yahushua wakali mwiiminii ookwa Yahuwah, akulanganya zitondezyo nzyaakacita kuti zyakazumizyigwa aa Yahuwah naakamutuma. Atwaambe Nicodemusi, mbuli mukonzyanyo:

Johane 3:1-2 Lino kwakali muntu waba-Farisi uutegwa Nikodemo, mweendelezi waba-Juda. 2 Walo wakeza kuli-Jesu masiku, wakamwaambila kuti, Rabi, tulizi kuti nduwe mwiiyi uuzwa kuli-Yahuwah, nkaambo takukwe muntu uukonzya kucita malele aya ngocita, Yahuwah atanooli awalo.

Yahushua, mwaalumi ngumwakatondekelwa aa Yahuwah

Inga limwi katuyoo wuntuluzyila nzyaakabona Nicodemusi naakaamba kuti walo taakakubwene kuti naa mufundisi waku Nazaleta wakali Yahuwah, atuswiilile kuzwa kuli umwi wakananikidwe Moza kuti akanane mucibaka ca Yahuwah. Mubuzuba bwa Pentecosti, Petulo, kanjidwe Moza,13 wakatalisya mulumbe wakwe kaamba kuti:

Milimo 2:22 “Nobaalumi ba Isilayeli, amuswiilile majwi aaya: ngaa Yahushua waku Nazaleta, mwaalumi ngumwakatondekelwa aa Yahuwah amilimo mipati a maleele azitondezyo Yahuwah nzyaakacita anguwe akati kanu, mbubonya mbuli mbomuzi nobeni.

“Nobaalumi ba Isilayeli, amuswiilile majwi aaya Ngaa Yahushua muna Nazaleta, mwaalumi ngumwakatondekelwa aa Yahuwah amilimo mipati, amaleele azitondezyo Yahuwah nzyaakacita anguwe akati kanu, mbuli mbomuzi nobeni.” (Milimo 2:22)

Paglunas Ng Langit | Mga Likas Na Remedyo image

Ikuti naa nikwakali ciindi cakuyubununa kuti Yahushua wakali Yahuwah uuzyaluludwe, eeci nicakali ciindi eeco! Pele tacisyi ncaakakambauka Petulo, kutali buzuba oobo nokuba buzuba bumbi mukaambo kaako pe. Kunze lya boobo, Petulo wakakambauka maleele ngaakacita Yahuwah kuti atondezye kuti Walo wakabamba Yahushua waku Nazaleta, kuba Mwami a Kristu.14

Petulo, ncobeni, ulizuunyene mu mulumbe-uupegwa-aa- Yahuwah. Eelyo naakakambaukila Cornelius abaabo baamunzi wakwe makanaa Kristu, walo wakapa busanduluzi oobu:

Milimo 10:38 Ngaa “Yahushua wa-Nazareta, mbwaakamunanika Yahuwah a-Muuya Uusalala enguzu. Walo wakali kuzelengana kucita zibotu, akuponya boonse abalyatidwe Saatani, nkaambo Yahuwah wakali aanguwe.

Yahushua wakali kukonzya kucita milimo yeebeka, kutali kuti nkaambo wakali Yahuwah, pele nkaambo Yahuwah wakali aanguwe.

Bumboni buyungizya bwakuti maleele akali kubeleka kutondezya kuti Yahushua ngu Messiah, bulajanwa aawo Yahushua a Johane Mubbizyi nibakali kubandika. Mwami Herodi wakaanga mushinshimi akumubikka mu ntolongo, nkabela bweende bwa zintu nibwakaba boobu bwakapa kuti abuzye naa Yahushua wakali Mwanaa mbelele uugwisya zinyonyoono zya nyika:15

Mateyo 11:2-6 Lino Johane Akamai muntolongo mwakabede milimo ya-Kristo, wakatuma basikwiiya bakwe 3 akumubuzya kuti, Sa nduwe oyo uuza antela ngumbi ngutulangila? 4 Nkabela Yahushua mukuvuwa kwakwe wakabaambila kuti, Kamuya mukakananine Johane nzimwamvwa akubona. 5 Boofu balabonununa, zilema zileenda, basicinsenda balasalazigwa, basinkematwi balamvwa, bafu balabusigwa, abacete balakambaukilwa makani mabotu. 6Nkabela uli acoolwe umwi aumwi uutajani cilebyo mulindime.”

Aabo bakasyoma muli Yahushua bakalanganya maleele ngaakacita kuti atondezya kuti wakali Kristu, kutali Yahuwah.

Paglunas Ng Langit | Mga Likas Na Remedyo image

Mukwiingula mubuzyo wa Johane Mubbizyi, Yahushua wakatondezya maleele kuti mbobumboni bwakuti walo wakali yooyo ncobeni wakali kulangilwa, Kristu (Messiah).

Acimwi ciindi citugwasya kumvwisyisya mulimo ooyo wakali kunzaa maleele cakacitika mu Pobwe lya Mavwuka eelyo baJuuda nibakali kukazyanya kuti naa Yahushua wakali Kristu:16

Johane 7:31 Pele banjibanji bankamu bakamusyoma bakati, Kristo asika, sena uzoocita malele manji aainda aya ngacita oyu muntu?

Aabo bakasyoma muli Yahushua bakalanganya maleele ngaakali kucita kuti akali kutondezya kuti walo wakali Kristu, kutali, Yahuwah.

Kutegwa inywe mukonzye kusyoma kuti Yahushua ngu Kristu

Ooto tumpango ntutwazubulula tuliimpene cinicini a lusyoma lwa tunsiyansiya lwakatobela muswaano waku-Nicene, ooyo uulanganya maleele ookwa Yahushua kuti mbumboni bwakuti wakali leza. Mukwiimpanya, mulumbe wa Johane, ooyo banji ngobataluleme kutaminina kuti wakalembelwa ku tondezya kuti Yahushua ngu Yahuwah, wakalembelwa kuti swebo tukonzye kusyoma kuti Yahushua ngu Kristu, Mwanaa Yahuwah:

Johane 20:30-31 Zitondezyo zimwi zinji Yahushua wakazicita kumeso aabasikwiiya bakwe, izitalembedwe mubbuku eli. 31Anu ezi zyakalembwa kuti mukasyome kuti Yahushua ngu-Kristo, Mwana a-Yahuwah, akuti kukusyoma mukabe abuumi muzina lyakwe.

Hena tulasyoma kuti Taata Yahuwah wakali kubeleka kwiinda muli Yahushua kumaninizya milimo Yakwe ya maleele? Naa tulilubide kulumbaizya mubelesi wa maleele kuti ngowakalaa nguzu zyakacita maleele? Hena tusyoma kuti aayo maleele atondezya kuti Yahushua ngu Yahuwah mbuli tunsiyansiya mbotusendekezya? Naa kuti walo wakali Kristu ooyo wakatumwa aa Yahuwah mbuli bwaambilizya Mangwalo? Uyeeya buti yebo?

mwaalumi-simakwebo


1 Larry Richards, Every Miracle in the Bible, (Nashville, TN: Thomas Nelson Publishers, 1998), p. 198.

2 Ngooyu mukonzywnyo, mu mulumbe wa Mateyo ulikke: Mateyo 4:23-24; 8:16; 9:35; 12:15; 14:14, 35; 19:2; 21:14.

3John L. McKenzie, Dictionary of the Bible, (New York: Macmillan Publishing Company, 1965), p. 578.

4Dr. Ron Rhodes, “Is Jesus God,” Answers In Genesis, Nalupale 5, 2014, cakazubulwa mu 10-30-19. https://answersingenesis.org/Jesus-christ/Jesus-is-God/is-Jesus-God/

5Herbert Lockyer, All the Miracles of the Bible, (Grand Rapids, MI: Zondervan, 1961) peeji 14.

6 Ibid, peeji 25.

7 Bernard L. Ramm, An Evangelical Christology, (Vancouver, B.C.: Regent College Publishing, 1999), p. 45.

8 The Oxford Companion to the Bible, Bruce M. Metzger, ed. (New York: Oxford University Press, 1993), 519.

9 “agent,” Merriam Webster Dictionary, lyakazubulwa mu 06-16-19, https://www.merriam-webster.com/dictionary/agent

10 Kuli misyobo yiimpene yongaye ya kulemba bbala lya: shaliach, saliah, salah, aamwi.

11 James F. McGrath, The Only True God: Early Christian Monotheism in its Jewish Context, (University of Illinois Press, 2009) peeji 14.

12 Ken Collins, “What does it mean to do things in Jesus’ name?” Rev. Ken Collins’ Website, cakazubulwa mu 11-01-19, https://www.kencollins.com/answers/question-34.htm

13 Milimo 2:1ff.

14 Milimo 2:36.

15 Johane 1:29-34.

16 Johane 7:3-4, 11-ff


Eeci ncibalo citali ca-WLC. Cakazyila ku: https://oneGodworship.com/did-Jesus-miracles-prove-he-was-God/

Twakagwisya mucibalo citaanzi woonse mazina aa mituni ngobaita Taata a Mwana, kubikka mucibaka cangawo mazina mataanzi ngubaapedwe. Kuyungizya waawo, swebo twakajokolosya muMangwalo mazina ookwa Taata a Mwana mbuli mbwaakalembedwe kutaanguna abalembi ba Bbaibbele bakayoyelwa moza. Nkamu ya -WLC